Παχυσαρκία : σύγχρονη επιδημία

Γράφει ο Δρ Ι. Ιωαννίδης.

Παθολόγος

Υπεύθυνος Διαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας.
Κωνσταντοπούλειο Γ.Ν.Ν.Ιωνίας.

Πρόεδρος Ελληνικής Ιατρικής Εταιρείας Παχυσαρκίας*

Παχυσαρκία είναι η συσσώρευση λίπους στο ανθρώπινο σώμα πέραν της ποσότητας που είναι απαραίτητη για την αρμονική του λειτουργία. Η συσσώρευση αυτή σχετίζεται με πολλά νοσήματα και μεταβολικές διαταραχές καθώς και αυξημένη θνητότητα και νοσηρότητα.

Για την εκτίμηση της παχυσαρκίας χρησιμοποιείται ευρέως ο ΔΜΣ (Δείκτης Μάζας Σώματος, δηλ το πηλίκο του σωματικού βάρους σε κιλά προς το ύψος σε μέτρα υψωμένο στο τετράγωνο: ΣΒ (κιλά)/ [ύψος(μέτρα)]²).

Με βάσει τη τιμή του ΒΜΙ ένα άτομο μπορεί να ενταχθεί σε κάποια από τις κατηγορίες του πίνακα :

Επιδημιολογικά στοιχεία

Η παχυσαρκία αποτελεί σε πολλές χώρες του κόσμου, ιδιαίτερα στις ανεπτυγμένες,  ένα σημαντικό πρόβλημα που προσλαμβάνει χαρακτηριστικά σύγχρονης επιδημίας. Περισσότεροι από το 30% των κατοίκων στις ανεπτυγμένες χώρες είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι.

Για τη χώρα μας τα ποσοστά της παχυσαρκίας είναι αρκετά υψηλά. Η Ελληνική Ιατρική Εταιρεία Παχυσαρκίας πραγματοποίησε μεγάλη πανελλήνια επιδημιολογική μελέτη με σκοπό την ακριβή καταγραφή του μεγέθους του προβλήματος και τα αποτελέσματα στους ενηλίκους φαίνονται στον πίνακα .

Σημαντικό μέρος του προβλήματος αποτελεί η σημαντική αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας  (πίνακας).

Η παιδική παχυσαρκία προδικάζει μάλιστα συχνά την παχυσαρκία και κατά την ενήλικη ζωή.

Αιτιοπαθογένεια της παχυσαρκίας

Η συχνότητα της παχυσαρκίας αυξάνει όμως ταχύτατα και στις αναπτυσσόμενες χώρες, γεγονός που υποδεικνύει τη τεράστια σημασία των περιβαλλοντικών παραγόντων στην ανάπτυξη της.

Το «τοξικό» περιβάλλον των ανεπτυγμένων δυτικών κοινωνιών χαρακτηρίζεται από:

1. Αφθονία πρόσληψης τροφής (πολλές θερμίδες)
2. Υψηλή πρόσληψη λίπους (32% των θερμίδων στις ΗΠΑ σε σχέση με το 10-20% της δίαιτας στη παλαιολιθική εποχή.)
3. Χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών.
4. Μειωμένη ανάγκη σωματικής δραστηριότητας (αυτοκίνητα, ανελκυστήρες, τηλεκοντρόλ, κινητά τηλέφωνα, μηχανές αυτοματισμού κλπ).
5. Αυξημένη πρόσληψη ζάχαρης και άλλων απλών σακχάρων.
6. Αυξημένο μέγεθος μερίδων τροφής και ποτών.

*Η ομιλία του κ. Ι. Ιωαννίδη έγινε σε ειδική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2009 στον ΕΔΟΕΑΠ από την αστική μη κερδοσκοπική οργάνωση «Διατροφή και Ζωή» (ΔΙΑ.ΖΩ) με θέμα «Παχυσαρκία - Σύγχρονες Προσεγγίσεις»