Ψηφιακή απεικόνιση σπίλων στο δέρμα

Ένας ασφαλής τρόπος έγκυρης διάγνωσης του κακοήθους μελανώματος.

Γράφει η Δρ. Μαρία Πίνιου - Καλλή

Διευθύντρια Δερματολογικού Τμήματος Ευρωκλινικής Αθηνών

Την τελευταία δεκαετία η αύξηση των περιπτώσεων καρκίνου του δέρματος και ιδιαίτερα του κακοήθους μελανώματος ιδιαίτερα σε άτομα λευκού φαινοτύπου δέρματος χτύπησε τη καμπάνα εγρήγορσης στη διεθνή ιατρική κοινότητα και οδήγησε σε εκτίμηση των παραγόντων που θα μπορούσαν να σχετίζονται με αυτό. Αναπτύχθηκαν λοιπόν διαγνωστικοί μέθοδοι για την έγκαιρη προληπτική εκτίμηση οπότε η πιθανή εξελικτική πορεία ενός σπίλου σε κακοήθη μελάνωμα να διαγιγνώσκεται έγκαιρα και να διακόπτεται η πορεία αυτή.

Η δερματοσκόπηση ενός μεμονωμένου σπίλου (μαύρη ελιά) καθώς και η ψηφιακή απεικόνιση των σπίλων όλου του σώματος αποτελεί σήμερα μία διαγνωστική μέθοδο παρακολούθησης για την έγκαιρη διάγνωση της μετάπτωσης αυτών σε κακόηθες μελάνωμα και τη διάγνωση κακόηθους μελανώματος που εμφανίζεται χωρίς τη προηγούμενη ύπαρξη μελαγχρωματικού σπίλου. Η δερματοσκόπηση αποτελεί τη γέφυρα μεταξύ της κλινικής εξέτασης και διαγνωστικής εκτίμησης του σπίλου, και της ιστοπαθολογικής ερμηνείας της βιοψίας του δέρματος.

Η χρήση της δερματοσκόπησης και της ολόσωμης ψηφιακής χαρτογράφησης στις περιπτώσεις μελαγχρωματικού σπίλου και ιστορικού κακόηθους μελανώματος έχει σε σημαντικό βαθμό ελαττώσει τον αριθμό των βιοψιών και σε περίπτωση ύποπτων σπίλων κατά την δερματογράφηση, οι οδηγίες για πιο ασφαλή όρια κατά την χειρουργική λήψη της βιοψίας, έχει βοηθήσει στις περιπτώσεις του μελανώματος. Βέβαια, χρειάζονται πολλές περισσότερες μελέτες για να αποδειχθεί αν η ψηφιακή χαρτογράφηση συμπίπτει με τα αποτελέσματα των βιοψιών για τα άτομα με ιστορικό κακόηθους μελανώματος.

Η κλασσική δερματοσκόπηση χρησιμοποιεί έλαια, γέλη και νερό που τοποθετεί πάνω από τη βλάβη για να γίνει δυνατή η εν τω βαθών εξέταση της δομής του χρώματος και διαταραχής του δέρματος διότι μέσω αυτών των υγρών αποφεύγεται η αντανάκλαση της φωνής και η κεράτινη στιβάδα γίνεται διαφανής.

Ο κύριος σκοπός της δερματοσκόπησης είναι με τη χρήση του αλγόριθμου να οριστεί πότε μια βλάβη είναι αθώα, πότε χρειάζεται να εξαιρεθεί, πως να γίνει βιοψία και πότε πρέπει να αφαιρεθεί με όρια ασφαλείας.

Το μελάνωμα είναι ένας κακοήθης όγκος του δέρματος ο οποίος μπορεί να αποτελέσει την εξέλιξη ενός σπίλου (μαύρης ελιάς) και να αναπτυχθεί αυτοτελής σε υγιές δέρμα. Τα τελευταία χρόνια, ο αριθμός των περιπτώσεων μελανώματος έχει αυξηθεί δραματικά.

Εικάζεται ότι η ύπαρξη και διεύρυνση της τρύπας του όζοντος παίζει καταλυτικό ρόλο λόγω της δυνατότητας εισόδου υψηλής στάθμης υπεριωδών ακτινών (UVA, UVB, UVC) που ευθύνονται σε σοβαρό βαθμό για την αύξηση των καρκινωμάτων του δέρματος και ιδιαίτερα του κακοήθους μελανώματος.

Στην Ευρώπη και την Αμερική κάθε χρόνο γίνεται η διάγνωση ενός εκατομμυρίου περίπου όγκων του δέρματος όπου ο ένας στους 100 είναι κακόηθες μελάνωμα. Παρ' όλο που το μελάνωμα είναι θεραπεύσιμο αν εντοπιστεί έγκαιρα, πολλοί ασθενείς πεθαίνουν από αυτό το είδος καρκίνου του δέρματος, συχνά σε νεαρή ηλικία.

Ψηφιακή Απεικόνιση Σπίλων

Η ψηφιακή ολόσωμη χαρτογράφηση των σπίλων είναι μία ασφαλής μέθοδος πρόληψης του κακοήθους μελανώματος. Με την βοήθεια ειδικής κάμερας, ο δερματολόγος φωτογραφίζει όλους τους σπίλους πανοραμικά και αναλύει αμέσως όσους από την κλινική εκτίμηση φανούν ύποπτοι. Οι σπίλοι που χρειάζονται μεγαλύτερη ανάλυση φωτογραφίζονται ξεχωριστά με την βοήθεια ψηφιακής τεχνολογίας που συνδυάζεται με ένα ειδικό δερματοσκόπιο (μικροσκόπιο του δέρματος). Το δερματοσκόπιο επιτρέπει την εξέταση ειδικών δομικών χαρακτηριστικών ενός σπίλου τα οποία δεν είναι ορατά με γυμνό μάτι. Έτσι αυξάνεται σημαντικά η ακρίβεια της διάγνωσης του μελανώματος. Όλες οι απεικονίσεις αποθηκεύονται σε ηλεκτρονικό υπολογιστή. Αυτό διευκολύνει την σύγκριση των παλαιών με καινούργιες απεικονίσεις και καταγράφονται οι πιθανές διαφορές σε μέγεθος, σχήμα χρώμα, υφή και ανάλογα γίνεται η περαιτέρω διαγνωστική διαδικασία ή η άμεση χειρουργική επέμβαση. Έτσι με την συνεχή παρακολούθηση και αποθήκευση των απεικονίσεων του δέρματος, περιττές αφαιρέσεις καλοηθών σπίλων μπορούν να αποφευχθούν όπως και μη απαραίτητες βιοψίες.

Αν ένας σπίλος παρουσιάζει ένα από τα παρακάτω σημεία σύμφωνα με τον κώδικα αξιολόγησης, πρέπει άμεσα να εξεταστεί από δερματολόγο και να μπει σε διαγνωστική διαδικασία.

Πίνακες που ακολουθούνται για την διάγνωση:

1)

• Asymmetry (Ασυμμετρία)
• Border (Περίγραμμα με ανώμαλες ή τραχιές γωνίες και ψευδοπόδια)
• Color (Χρωματική Διαφοροποίηση)
• Diameter (Διάμετρος μεγαλύτερη από ¼ ίντσας)

2) ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΩΝ 3 ΣΗΜΕΙΩΝ

• Ασυμμετρία: ασυμμετρία στο χρώμα και την δομή σε ένα ή περισσότερους άξονες της βλάβης
• Άτυπο δίκτυο: δίκτυο με τρύπες και πυκνές γραμμώσεις
• Μπλε και άσπρες δομές: μπλε ή άσπρο πέπλο

Η Ψηφιακή Απεικόνιση Σπίλων είναι η ό,τι πιο καινοτόμο στην έγκαιρη και έγκυρη διάγνωση του καρκίνου του δέρματος!

Προσέξτε τις παρακάτω αλλαγές σε σπίλους:

• Αλλαγές στο χρώμα (πιο σκούρο, εξασθένιση χρώματος, ύπαρξη πολλών χρωμάτων όπως μπλε, κόκκινο, λευκό ροζ, μοβ ή γκρι.
• Διάχυτες γωνίες ή ψευδοπόδια
• Μείωση ή αύξηση του μεγέθους, πάχους
• Αλλαγές στην περιοχή που περικλείει τον σπίλο (π.χ. ερύθημα, οίδημα, έλκη και αιμορραγία χωρίς λόγο)
• Παραισθησία ή παράξενη αίσθηση
• Σπίλος που αιμορραγεί
• Εμφάνιση νέων σπίλων, ειδικά αν αυτοί εμφανίζονται μετά την ηλικία των 25 ετών

Ποιοι ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου?

Ορισμένοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος είναι:

• Η ύπαρξη πολλών σπίλων μαζί (Περισσότεροι σπίλοι, μεγαλύτερος ο κίνδυνος
• Μία η περισσότερες περιπτώσεις μελανώματος στην οικογένεια
• Μία η περισσότερες περιπτώσεις μελανώματος στο προσωπικό σας ιατρικό ιστορικό
• Ύπαρξη σπίλων με διάμετρο μεγαλύτερη από 1 εκατοστό
• Σοβαρά εγκαύματα από τον ήλιο ειδικά κατά την διάρκεια της παιδικής ηλικίας ή της εφηβείας

Τέλος, με το σύστημα μικροσκοπικού ελέγχου του δέρματος μπορούν να γίνουν και άλλες μελέτες όπως:

1) Σύστημα ιατρικής απεικόνισης (Medical System): Για αισθητικές επεμβάσεις πριν και μετά την επέμβαση

2) Τριχοριζόγραμμα (Trichoscan): Μελέτη της κατάστασης των τριχών κατά την διαδικασία της διαγνωστικής και θεραπευτικής εξέλιξης όλων των αλωπεκιών.

3) UV SCAN: Με τα φίλτρα υπεριωδών ακτίνων γίνεται φωτογράφηση ορατών αλλά και αόρατων δυσχρωμικών αλλοιώσεων από τον ήλιο. Έτσι δύνεται η άμεση δυνατότητα για θεραεπεία η οποία παρακολουθείται με την μέθοδο αυτή μέχρι την ολοκλήρωση της.

4) Φωτογράφηση αγγειωμάτων και ρυτίδων με ειδική ψηφιακή κάμερα.

Ευελπιστούμε και στόχος μας είναι να μην φύγει αδιάγνωστο κακόηθες μελάνωμα από την κλινική μας