Πιο «πράσινες» πόλεις οραματίζονται οι δήμαρχοι στην Κοπεγχάγη

Περίπου 80 δήμαρχοι πόλεων από όλο τον κόσμο έχουν συρρεύσει στην Κοπεγχάγη για μια δική τους διάσκεψη κορυφής για το κλίμα, προκειμένου να ανταλλάξουν απόψεις για το πώς μπορούν οι πόλεις να καταπολεμήσουν την κλιματική αλλαγή και να εξοικονομήσουν χρήματα και ενέργεια.

Η πενταήμερη «διάσκεψη κορυφής των πόλεων», που ξεκίνησε χθες, θα προχωρήσει παράλληλα με τη δεύτερη εβδομάδα της διεθνούς διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών, που στοχεύει στη μείωση των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα και άλλων αερίων που ευθύνονται για την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Οι σημερινές πόλεις καταναλώνουν τα δύο τρίτα της παγκόσμιας ενέργειας και παράγουν περισσότερο από το 70% των σχετιζόμενων με την ενέργεια εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, όπως αναφέρει η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA). Το ποσοστό αυτό αναμένεται να αυξηθεί σε 76% έως το 2030. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των εκπομπών σχετίζεται με την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης σε ιδιωτικά, εμπορικά και δημοτικά κτίρια.

Σε έκθεσή του την προηγούμενη εβδομάδα, ο διευθύνων σύμβουλος της IEA, Nabuo Tanaka, δήλωσε ότι οι τοπικές αρχές «έχουν σημαντικές δυνατότητες να μειώσουν τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου» μέσω ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και άλλων τρόπων. «Ωστόσο, είναι σχετικά λίγοι αυτοί που απαντούν στην πρόκληση» αναφέρει ο κ. Tanaka.

Οι πόλεις αντιμετωπίζουν πολλά εμπόδια στην προσπάθειά τους να γίνουν πιο «φιλικές για το κλίμα»: από τις εκτεταμένες παλαιές υποδομές που είναι πολύ δαπανηρό να αντικατασταθούν έως τα πολιτικά συμφέροντα που αντιστέκονται στα σχέδια των δημάρχων. Η Νέα Υόρκη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Τα πολιτικά συμφέροντα φέρνουν εμπόδια - Νέα Υόρκη

Η πόλη της Νέας Υόρκης ενέκρινε την προηγούμενη εβδομάδα νομοθεσία που απαιτούσε από τους ιδιοκτήτες μεγάλων κτιρίων να πραγματοποιήσουν ενεργειακούς ελέγχους και να αντικαταστήσουν τη μόνωση, καθώς και να λάβουν πρόσθετα μέτρα για μεγαλύτερη αποδοτικότητα της ενέργειας. Υπό την πίεση, όμως, των συμφερόντων των κατασκευαστών και των κτηματομεσιτικών εταιρειών, τα μέτρα αυτά υποβαθμίστηκαν και απογυμνώθηκαν από πιο δαπανηρές βελτιώσεις, όπως η συνολική αλλαγή των συστημάτων θέρμανσης και η αντικατάσταση των παραθύρων.

Παρομοίως, οι προσπάθειες του δημάρχου της πόλης Michael Bloomberg να μειώσει την κίνηση στο Μανχάταν, θέτοντας τέλη για την οδήγηση αυτοκινήτου σε ορισμένες γειτονιές, έπεσαν στο κενό λόγω των αντιδράσεων από πολιτικούς της Πολιτείας της Νέας Υόρκης.

Τέλη κυκλοφορικής συμφόρησης - Λονδίνο

Το Λονδίνο πέτυχε εκεί που η Νέα Υόρκη απέτυχε. Το 2003, ο τότε δήμαρχος Ken Livingstone εισήγαγε ένα καθημερινό «τέλος κυκλοφορικής συμφόρησης» - ισοδύναμο με 16 δολάρια - για τα αυτοκίνητα και τα φορτηγά που μπαίνουν στο κέντρο της πόλης στη διάρκεια των εργάσιμων ωρών.

Νομοθεσία για μείωση των εκπομπών - Σάο Πάολο

Και άλλες μεγάλες πόλεις προσπαθούν επίσης να πρωτοπορήσουν όσον αφορά το κλίμα. Το Σάο Πάολο της Βραζιλίας, για παράδειγμα, ένα άναρχο οικιστικό συγκρότημα 11 εκατομμυρίων ατόμων, έχει θεσπίσει με νόμο τον στόχο της μείωσης των εκπομπών αερίων κατά 30% έως το 2013. Έχει ήδη επιτύχει μείωση 20% από το 2005, κυρίως μέσω του νέου συστήματος παραγωγής βιοαερίου στις χωματερές, για χρήση ως πηγή ενέργειας, αντί να αφήνει το μεθάνιο των αποβλήτων, ένα αέριο θερμοκηπίου, να ελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα.

Μια πόλη «πνιγμένη» στα ποδήλατα - Κοπεγχάγη

Στην Κοπεγχάγη, μια πόλη 1,2 εκατομμυρίων ατόμων, η δήμαρχος Ritt Bjerregaard έχει τους δικούς της φιλόδοξους στόχους.

Η Κοπεγχάγη μείωσε τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) κατά 20% από το 1995 έως το 2005. Η δήμαρχος σχεδιάζει να τις μειώσεις κατά ένα επιπλέον 20% έως το 2015 και στη συνέχεια η πόλη να γίνει «ελεύθερη άνθρακα», δηλαδή να μη χρειάζεται ορυκτά καύσιμα για τις βασικές της ανάγκες, έως το 2025.

Οι ανεμογεννήτριες στις ακτές αυτής της πόλης-λιμανιού παρέχουν τώρα τουλάχιστον το 13% του ηλεκτρισμού της Κοπεγχάγης, ενώ τουλάχιστον 14% επιπλέον προέρχεται από βιοκαύσιμα και από την αποτέφρωση σκουπιδιών. Η Κοπεγχάγη διαθέτει 190 μίλια (307 χιλιόμετρα) πολυσύχναστων διαδρομών για ποδήλατο και ένα εξαιρετικό σύστημα δημόσιας μεταφοράς. Παρέχει ακόμη και «κατ' οίκον επισκέψεις» ειδικών συμβούλων, που βοηθούν τις οικογένειες να επιτύχουν πιο αποδοτική χρήση της ενέργειας.

Οι σειρές παρκαρισμένων ποδηλάτων έξω από τα κτίρια είναι ένα πολύ συνηθισμένο θέαμα σε αυτήν την καθαρή, σύγχρονη πόλη. Οι ξένοι «γελούν όταν ακούνε ότι η εύρεση χώρου για πάρκινγκ ποδηλάτων αποτελεί πρόβλημα» σχολιάζει η κ. Bjerregaard.

Για να επιτύχει τον τελικό της στόχο, η πόλη σχεδιάζει να αλλάξει εντελώς τον τρόπο παραγωγής ηλεκτρικής ισχύος και θέρμανσης, μετακινούμενη από τον άνθρακα στη βιομάζα - πιο συγκεκριμένα, σε τεμαχίδια ξύλου, τα οποία παράγουν λιγότερο από το 2% των ρύπων που παράγει ο γαιάνθρακας. Το μοναδικό «σύστημα περιφερειακής θέρμανσης» της Κοπεγχάγης (το 97% της πόλης συνδέεται με την απώλεια θερμότητας που δημιουργείται στα εργοστάσια ηλεκτρισμού) θα καταστήσει πιο εύκολη τη μετατροπή.

«Στις ΗΠΑ, η θέρμανση θεωρείται ιδιωτικό ζήτημα, για το οποίο αποφασίζουν οι μεμονωμένοι πολίτες» σχολιάζει η κ. Bjerregaard. «Εδώ, στη Δανία, λειτουργούμε με ενιαία προσέγγιση, με ισχυρή κοινοτική νοοτροπία».

Η δήμαρχος της πόλης πιέζει επίσης για την ολοκλήρωση μιας σημαντικής νέας γραμμής στο υπόγειο και υπέργειο σύστημα μετρό της Κοπεγχάγης, το οποίο άνοιξε μόλις το 2002, καθώς και για βελτιώσεις στο παραδοσιακό σύστημα των λεωφορείων.

«Είμαστε πολύ πίσω σε ότι αφορά το μετρό» δηλώνει. Όσον αφορά τα λεωφορεία, «αν δημιουργήσουμε γραμμές γρήγορης οδήγησης και οι άνθρωποι δουν πόσο γρήγορα πηγαίνουν, περισσότεροι άνθρωποι θα χρησιμοποιούν τα δημόσια μέσα μεταφοράς».

Κάλλιο αργά παρά ποτέ - Ρώμη

Αν και οι Ιταλοί δεν σκέφτονται να δημιουργήσουν λουρίδες για ποδήλατα, οι δήμαρχοι σκοπεύουν να μειώσουν τις εκπομπές CO2, έστω και αν το θυμήθηκαν αργά: οι εκπομπές της Ιταλίας έχουν μάλλον αυξηθεί παρά μειωθεί από τότε που η χώρα αποδέχτηκε το Πρωτόκολλο του Κυότο του 1997 για το κλίμα.

Ο Emanuele Burgin, περιφερειακός σύμβουλος στη Μπολόνια, δήλωσε ότι οι εξοικονομήσεις και οι μετατροπές ενέργειας στην πόλη του Μιλάνου μόνο θα μπορούσαν να έχουν καλύψει το ένα έβδομο των απαιτήσεων του Κυότο από την Ιταλία. Πρόσθεσε ότι οι ιταλικές πόλεις κινούνται γρήγορα για να καλύψουν την καθυστέρηση στη μείωση των εκπομπών.

Ο επικεφαλής περιβάλλοντος στην πόλη της Ρώμης, Paolo Giuntarelli, δήλωσε ότι η πόλη του σκοπεύει να είναι «η πρώτη πρωτεύουσα της Ευρώπης με ένα φιλόδοξο σχέδιο για αειφόρο ενεργειακή αυτάρκεια».

Αν και μπορεί να νικηθούν από την Κοπεγχάγη σε αυτό το σημείο, οι πολίτες της Ρώμης έχουν ένα σοβαρό κίνητρο: «Θέλουμε να διεκδικήσουμε τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2020», δήλωσε ο Giuntarelli, και η Ρώμη πιστεύει ότι μόνο μια «πράσινη» πόλη μπορεί να κερδίσει αυτό το βραβείο.

Πηγή:
Associated Press