ΠΟΥ: οδηγίες για τη χρήση των αντιικών κατά της νέας γρίπης Η1Ν1

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εξέδωσε κατευθυντήριες γραμμές για τη χρήση των αντι-ιικών στην αντιμετώπιση των ατόμων που έχουν μολυνθεί από τον νέο ιό Η1Ν1.

Οι κατευθυντήριες γραμμές αποτελούν ομοφωνία που επιτεύχθηκε από μια διεθνή ομάδα ειδικών, οι οποίοι ανασκόπησαν όλες τις διαθέσιμες μελέτες για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα αυτών των φαρμάκων. Έμφαση έχει δοθεί στη χρήση της οσελταμιβίρης και της ζαναμιβίρης για την πρόληψη της βαριάς νόσου και των θανάτων, τη μείωση της ανάγκης για νοσοκομειακή νοσηλεία και τη μείωση της διάρκειας της νοσοκομειακής νοσηλείας.

Ο πανδημικός ιός Η1Ν1 είναι σήμερα ευαίσθητος και στα δύο αυτά φάρμακα (γνωστά ως αναστολείς της νευραμινιδάσης), αλλά ανθεκτικός σε μια δεύτερη κατηγορία αντι-ιικών (τους Μ2-αναστολείς).

Παγκοσμίως, οι περισσότεροι ασθενείς που έχουν μολυνθεί από τον πανδημικό ιό Η1Ν1 εξακολουθούν να εμφανίζουν τα τυπικά συμπτώματα της γρίπης και να αναρρώνουν πλήρως μέσα σε μία εβδομάδα, ακόμη και χωρίς καμία μορφή ιατρικής θεραπείας. Οι υγιείς κατά τα άλλα ασθενείς με μη επιπλεγμένη νόσο δεν χρειάζεται να λάβουν αντι-ιικά.

Σε ατομική βάση, οι αρχικές θεραπευτικές αποφάσεις πρέπει να βασίζονται στην κλινική αξιολόγηση και στις γνώσεις για την παρουσία του ιού στην κοινότητα.

Σε περιοχές όπου ο ιός κυκλοφορεί ευρέως στην κοινότητα, οι κλινικοί γιατροί που βλέπουν ασθενείς με γριπώδη νόσο θα πρέπει να θεωρούν ότι το αίτιο είναι ο πανδημικός ιός Η1Ν1. Για τη λήψη των θεραπευτικών αποφάσεων, δεν πρέπει να αναμένεται εργαστηριακή επιβεβαίωση της λοίμωξης από τον νέο ιό Η1Ν1.

Η σύσταση αυτή υποστηρίζεται από αναφορές, από όλες τις περιοχές με έξαρση, ότι ο ιός Η1Ν1 γίνεται γρήγορα το επικρατές στέλεχος.

Αντιμετωπίστε αμέσως τα σοβαρά περιστατικά

Τα στοιχεία που ανασκοπήθηκαν από την ομάδα ειδικών δείχνουν ότι η οσελταμιβίρη, όταν συνταγογραφείται σωστά, μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο πνευμονίας (κύριο αίτιο θανάτου, τόσο από την πανδημική όσο και από την εποχική γρίπη) και την ανάγκη για νοσοκομειακή νοσηλεία.

Για τους ασθενείς που προσέρχονται με βαριά νόσο ή των οποίων η κατάσταση αρχίζει να επιδεινώνεται, ο ΠΟΥ συνιστά θεραπεία με οσελταμιβίρη το ταχύτερο δυνατό. Μελέτες δείχνουν ότι η έγκαιρη θεραπεία, κατά προτίμηση μέσα στις πρώτες 48 ώρες από την έναρξη των συμπτωμάτων, σχετίζεται ισχυρά με καλύτερη κλινική έκβαση. Στους ασθενείς με βαριά ή επιδεινούμενη νόσο, πρέπει να παρέχεται θεραπεία, ακόμη και αν αυτή ξεκινήσει αργότερα. Όταν δεν υπάρχει διαθέσιμη οσελταμιβίρη ή δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάποιο λόγο, μπορεί να χορηγηθεί ζαναμιβίρη.

Η σύσταση αυτή ισχύει για όλες τις ομάδες ασθενών, συμπεριλαμβανομένων των εγκύων, και για όλες τις ηλικιακές ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των μικρών παιδιών και των βρεφών.

Για τους ασθενείς με υποκείμενες ιατρικές παθήσεις που αυξάνουν τον κίνδυνο για πιο βαριά νόσο, ο ΠΟΥ συνιστά θεραπεία με οσελταμιβίρη ή ζαναμιβίρη. Οι ασθενείς αυτοί επίσης θα πρέπει να λαμβάνουν θεραπεία το ταχύτερο δυνατό από την έναρξη των συμπτωμάτων, χωρίς να περιμένουν τα αποτελέσματα εργαστηριακών εξετάσεων.

Δεδομένου ότι οι έγκυες γυναίκες συμπεριλαμβάνονται στις ομάδες με αυξημένο κίνδυνο, ο ΠΟΥ συνιστά οι έγκυες να λαμβάνουν αντι-ιική θεραπεία το ταχύτερο δυνατό μετά την έναρξη των συμπτωμάτων.

Συγχρόνως, η παρουσία υποκείμενων ιατρικών παθήσεων δεν αποτελεί αξιόπιστο προγνωστικό παράγοντα όλων ή έστω των περισσότερων περιστατικών βαριάς νόσου. Παγκοσμίως, περίπου 40% των βαριών περιστατικών παρατηρούνται σήμερα σε προηγουμένως υγιή παιδιά και ενήλικες, ηλικίας συνήθως κάτω των 50 ετών.

Ορισμένοι από αυτούς τους ασθενείς εμφανίζουν αιφνίδια και πολύ ταχεία επιδείνωση της κλινικής τους κατάστασης, συνήθως την 5η ή 6η ημέρα μετά την έναρξη των συμπτωμάτων.

Η κλινική επιδείνωση χαρακτηρίζεται από πρωτοπαθή ιογενή πνευμονία, η οποία καταστρέφει τον πνευμονικό ιστό και δεν ανταποκρίνεται στα αντιβιοτικά, και από πολλαπλή ανεπάρκεια οργάνων, συμπεριλαμβανομένης της καρδιάς, των νεφρών και του ήπατος. Οι ασθενείς αυτοί χρειάζονται αντιμετώπιση στις μονάδες εντατικής φροντίδας, με χρήση θεραπειών επιπρόσθετων στα αντι-ιικά.

Οι κλινικοί γιατροί, οι ασθενείς και όσοι παρέχουν φροντίδα κατ' οίκον πρέπει να προσέχουν για προειδοποιητικά σημεία που υποδηλώνουν εξέλιξη σε πιο βαριά μορφή νόσου και να λαμβάνουν επειγόντως μέτρα, τα οποία περιλαμβάνουν θεραπεία με οσελταμιβίρη.

Σε περιπτώσεις βαριάς ή επιδεινούμενης νόσου, οι κλινικοί γιατροί μπορούν να χορηγήσουν υψηλότερες δόσεις οσελταμιβίρης και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, από ό,τι συνταγογραφείται συνήθως.

Χρήση αντι-ιικών στα παιδιά

Μετά την πρόσφατη δημοσίευση δύο κλινικών ανασκοπήσεων, έχουν δημιουργηθεί ορισμένα ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο συνιστάται η χορήγηση αντι-ιικών στα παιδιά.

Οι δύο κλινικές ανασκοπήσεις χρησιμοποίησαν δεδομένα τα οποία εξετάστηκαν από τον ΠΟΥ και την ομάδα ειδικών κατά την ανάπτυξη αυτών των κατευθυντήριων γραμμών και αντικατοπτρίζονται πλήρως στις συστάσεις.

Ο ΠΟΥ συνιστά άμεση χορήγηση αντι-ιικής θεραπείας στα παιδιά με βαριά ή επιδεινούμενη νόσο και στα παιδιά με κίνδυνο για πιο βαριά ή επιπλεγμένη νόσο. Αυτή η σύσταση συμπεριλαμβάνει όλα τα παιδιά κάτω των πέντε ετών, καθώς αυτή η ηλικιακή ομάδα έχει αυξημένο κίνδυνο για βαρύτερη νόσο.

Τα υγιή κατά τα άλλα παιδιά, άνω των 5 ετών, δεν χρειάζεται να λάβουν αντι-ιική θεραπεία, εκτός και αν η νόσος τους επιμένει ή επιδεινώνεται.

Σημεία κινδύνου για όλους τους ασθενείς

Οι κλινικοί γιατροί, οι ασθενείς και όσοι παρέχουν φροντίδα κατ' οίκον θα πρέπει να προσέχουν για σημεία κινδύνου τα οποία μπορεί να υποδηλώνουν εξέλιξη σε πιο βαριά νόσο. Επειδή η εξέλιξη αυτή μπορεί να είναι πολύ γρήγορη, θα πρέπει να ζητηθεί ιατρική βοήθεια μόλις εμφανιστεί οποιοδήποτε από τα παρακάτω σημεία κινδύνου σε άτομο με επιβεβαιωμένη ή πιθανή μόλυνση από τον νέο ιό Η1Ν1:

• δύσπνοια, είτε κατά τη διάρκεια σωματικής άσκησης είτε σε ανάπαυση
• δυσκολία στην αναπνοή
• κυάνωση
• αιματηρά ή έγχρωμα πτύελα
• στηθάγχη
• αλλοίωση της νοητικής κατάστασης
• υψηλός πυρετός που επιμένει για περισσότερο από 3 ημέρες
• χαμηλή αρτηριακή πίεση

Στα παιδιά, τα σημεία κινδύνου περιλαμβάνουν επίσης γρήγορη ή δύσκολη αναπνοή, έλλειψη εγρήγορσης, δυσκολία στην αφύπνιση και μικρή ή καθόλου επιθυμία για παιχνίδι.

Πηγή:
Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ)