Άστοχα τα νέα μέτρα για το φάρμακο στην Ελλάδα

Της Αλεξίας Σβώλου

«Τρύπα στο νερό» που δεν λύνει το πρόβλημα των δαπανών της υγείας, αλλά αντιθέτως θα δυσκολέψει την πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε νέα φάρμακα θεωρούν οι ειδικοί τα νέα μέτρα της Κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένης της περίφημης νέας λίστας φαρμάκων. Καταρχήν τα φάρμακα αντιστοιχούν μόνο στο 20% των δαπανών για την υγεία και κανένα μέτρο δεν λαμβάνεται για το υπόλοιπο 80% που περιλαμβάνει το πολύπαθο και πολυδάπανο νοσοκομειακό τομέα, ο οποίος αποτελεί την «ρίζα του κακού» στο όλο πρόβλημα. «Επιπλέον, σε μια χώρα που ήδη πληρώνουμε χρυσή την υγεία, λόγω και του δυσανάλογα αναπτυγμένου ιδιωτικού τομέα που αντιστοιχεί στο 40% (ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τον ΟΟΣΑ είναι 25%), οποιαδήποτε πολιτική περαιτέρω μείωσης του ήδη υπο-χρηματοδοτούμενου συστήματος υγείας στην χώρα μας θα οδηγήσει τους Έλληνες απλώς στο να βάλουν βαθύτερα το χέρι στη τσέπη» επισημαίνει ο καθηγητής οργάνωσης και διοίκησης υπηρεσιών υγείας Νίκος Μανιαδάκης.

Η λίστα δυσχεραίνει την πρόσβαση σε νέα φάρμακα και οι μειώσεις των τιμών ευνοούν τις παράλληλες εξαγωγές

Παράλληλα είναι πιθανό να καταστεί δρόμος μετ’ εμποδίων η πρόσβαση των Ελλήνων στα νέα φάρμακα, καθώς με την λίστα μπορεί να καθυστερήσει μέχρι και δύο ή δυόμιση χρόνια η κυκλοφορία τους στην εγχώρια αγορά. «Από τις αναμενόμενες μειώσεις των τιμών των φαρμάκων θα δημιουργηθεί αναστάτωση στην Ευρωπαϊκή αγορά καθώς η Ελλάδα λαμβάνεται ως χώρα αναφοράς για τη διαμόρφωση των τιμών σε άλλες χώρες, πχ την Ισπανία» επισημαίνει ο Ιατρικός διευθυντής της φαρμακευτικής εταιρίας Pfizer Νίκος Μπαϊμπάς, ενώ θα ευνοηθούν οι παράλληλες εξαγωγές που ήδη ανέρχονται στο ένα δις ευρώ. Επιπλέον η λίστα φαρμάκων δεν είναι καθόλου δημοφιλής στο κοινό, με τρεις στους πέντε Έλληνες να προτιμούν τον ελεύθερο τρόπο συνταγογράφησης, ενώ η ίδια ακριβώς αναλογία (τρεις στους πέντε) θεωρεί ότι η λίστα δεν συμβάλλει με κανένα τρόπο στον περιορισμό των δαπανών υγείας.

Δημογραφικό και κατάχρηση αντιβιοτικών ανεβάζουν την φαρμακευτική δαπάνη

Η όποια αύξηση των φαρμακευτικών δαπανών στην χώρα μας δεν σχετίζεται με την αυξημένη τιμή των φαρμάκων (τα οποία παραμένουν κατά 15% φθηνότερα από άλλα αγαθά σύμφωνα με το μέσο όρο του ΟΟΣΑ) αλλά με δύο άλλους παράγοντες, τους οποίους επισημαίνει ο καθηγητής Νίκος Μανιαδάκης: Πρόκειται καταρχήν για το γνωστό δημογραφικό πρόβλημα που αυξάνει σημαντικά όγκο των ασθενών οι οποίοι χρησιμοποιούν αυτά τα φάρμακα. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία δύο στους δέκα Έλληνες είναι ήδη άνω των 65 ετών και αναλογία αυτή είναι η υψηλότερη στις χώρες του ΟΟΣΑ. Σημαντικό ρόλο στην φαρμακευτική δαπάνη διαδραματίζει και το γεγονός ότι είμαστε πρωταθλητές στο κόσμο στην κατανάλωση αντιβιοτικών, ενώ κατέχουμε μια από τις πρώτες θέσεις της κατάταξης στην κατανάλωση αντιδιαβητικών δισκίων.

Κινδύνους για την υγεία και την τσέπη μας, καθώς και συρρίκνωση του δημόσιου κορβανά δημιουργούν οι περικοπές στο σύστημα υγείας

Από μελέτη του ινστιτούτου Karolinska της Στοκχόλμης προκύπτει ότι η επένδυση στην υγεία έχει πολύ υψηλή απόδοση, της τάξεως του 250%, αφού για κάθε επενδυόμενο ευρώ η εθνική οικονομία του εκάστοτε κράτους ωφελείται κατά 2,5 ευρώ. Στην Ελλάδα η υγεία (δημόσια και ιδιωτική) αντιστοιχεί στο 9,6% του ΑΕΠ, δηλαδή ήδη υπο-χρηματοδοτείται και οποιεσδήποτε περικοπές δεν θα υποχρεώσουν μόνο δυσβάσταχτα το οικογενειακό βαλάντιο-ήδη συρρικνωμένο λόγω της ύφεσης-αλλά θα πυροδοτήσουν και κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Το παράδειγμα της Λιθουανίας δείχνει ότι η κατάρρευση του συστήματος υγείας εκτοξεύει την θνησιμότητα.

Σημαντικά τα οφέλη του φαρμάκου στην υγεία

Στην άλλη πλευρά της ζυγαριάς βαραίνουν τα σημαντικά οφέλη των φαρμάκων –ειδικότερα των φαρμάκων νέας γενιάς-για την υγεία. Αυτά συμβάλλουν κατά 60% στην αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης, που πλέον φτάνει τα 82 χρόνια για τις γυναίκες και τα 77 έτη για τους άνδρες. Σε ότι αφορά τους δύο μεγαλύτερους σύγχρονους «δολοφόνους» τα καρδιαγγειακά και τον καρκίνο η συνεισφορά των φαρμάκων είναι καθοριστική. Για τα καρδιαγγειακά προβλήματα η μεγάλη βελτίωση αποδίδεται στους νέους συνδυασμούς στατινών και αντιυπερτασικών ενώ έχουν γίνει και τα πρώτα σημαντικά βήματα στην εξατομικευμένη θεραπεία. Σχετικά με τον 2ο δολοφόνο, τον καρκίνο, παρατηρείται μείωση της θνησιμότητας στην Ελλάδα παρότι τα κρούσματα έχουν σχεδόν διπλασιαστεί την τελευταία 10ετία. Μεγάλη βελτίωση διαφαίνεται στον καρκίνο του μαστού και του προστάτη όπου βέβαια και η πρόληψη έχει το μερίδιο της. Ωστόσο σημαντική είναι η συνεισφορά της ανακάλυψης νέων θεραπευτικών στόχων όπως η αγγειογένεση και των νέων στοχευμένων θεραπειών που και αυτές στηρίζονται στο πρότυπο της εξατομικευμένης θεραπείας. Σημαντικά βήματα έχουν γίνει και στον τομέα των ορφανών φαρμάκων Ολοένα προστίθενται νέα ‘όπλα’ στην φαρέτρα και αυτό είναι σημαντικό γιατί τα σπάνια νοσήματα που αντιμετωπίζονται με ορφανά φάρμακα πλήττουν ένα εκατομμύριο Έλληνες.