Επιστημονικές αντιδράσεις στα μέτρα για το φάρμακο

Της Αλεξίας Σβώλου

Αντί να προάγουν την υγεία-το πολυτιμότερο αγαθό και μάλιστα σε μια δύσκολη διεθνή συγκυρία-τα νέα μέτρα της κυβέρνησης την δυναμιτίζουν, προαναγγέλλοντας χειρότερες ημέρες για τους άτυχους Έλληνες ασθενείς. Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από πρόσφατες μελέτες, που εκπόνησαν το τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Υπηρεσιών Υγείας της Σχολής Δημόσιας Υγείας  και το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ).  Σύμφωνα με τα  ευρήματα,  προμετωπίδα της οργανωμένης επίθεσης που δέχεται η δημόσια υγεία στην χώρα μας είναι η επαναφορά της λίστας-ενός μέτρου που είχε αποδειχθεί αναποτελεσματικό στο παρελθόν και της επίπεδης μείωσης όλων των τιμών των φαρμάκων κατά 27%. Ειδικότερα το τελευταίο μέτρο αντί να μειώσει την φαρμακευτική δαπάνη, θα δημιουργήσει σοβαρές ελλείψεις σε ζωτικά φάρμακα για χρόνιες ασθένειες στην εγχώρια αγορά και παράλληλα θα βάλει ταφόπλακα σε ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες, την μόνη υγιή ‘βαριά’ βιομηχανία της χώρας μαζί με τον τουρισμό, οδηγώντας με μαθηματική ακρίβεια τον φαρμακευτικό κλάδο σε μαρασμό.  

Το φθηνό φάρμακο δεν λύνει το πρόβλημα της αυξημένης δαπάνης για την υγεία

Το μεγαλύτερο πρόβλημα με τα νέα μέτρα για το φάρμακο που εξήγγειλε η κυβέρνηση είναι πως  εστιάζουν στο δέντρο αντί για το δάσος αφού τα φαρμακευτικά σκευάσματα συνιστούν μονάχα το 20% των συνολικών δαπανών για την υγεία και παραβλέπουν τα δύο βασικά μελανά σημεία του Συστήματος Υγείας τα οποία είναι: Αφενός η παντελής έλλειψη μηχανογράφησης η οποία επιτρέπει την πλαστή συνταγογράφηση, ευνοώντας παράλληλα την διαφθορά και την σπατάλη και αφετέρου την αναχρονιστική τιμολόγηση των ιατρικών εξετάσεων που διογκώνει το νοσοκομειακό χρέος καθώς τα ασφαλιστικά ταμεία αποζημιώνουν με ψίχουλα τα νοσοκομεία.

Μεγάλο αγκάθι στις σπατάλες για την υγεία  η αναχρονιστική τιμολόγηση  ιατρικών εξετάσεων στα νοσοκομεία

Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει o κ.  Γιάννης Στουρνάρας, καθηγητής του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών  του Πανεπιστημίου Αθηνών και διευθυντής του Ιδρύματος Οικονομικών  και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ): «Τα ασφαλιστικά ταμεία εν έτη 2010 εξακολουθούν να αποζημιώνουν  τις ιατρικές εξετάσεις στις οποίες υποβάλλονται οι ασφαλισμένοι ασθενείς με τιμές του 1999 ή και παλαιότερες, οι οποίες φυσικά δεν αντιπροσωπεύουν το σημερινό κόστος των εξετάσεων, διογκώνοντας διαρκώς το ήδη υπέρογκο νοσοκομειακό χρέος προς τους προμηθευτές».

Πανάκριβο  και το υγειονομικό υλικό στην Ελλάδα λόγω καθυστερημένης εξόφλησης των προμηθευτών  από  τα νοσοκομεία

Για ανάλογους λόγους καταλήξαμε στην Ελλάδα να έχουμε ακριβότερους βηματοδότες και απινιδωτές ακόμα από την Ελβετία (και με διπλάσια τιμή σε σχέση με την Γερρμανία όπου για παράδειγμα ο βηματοδότης κοστίζει 5000 ευρώ κι εδώ πωλείται 10.000 ευρώ), αφού τα νοσοκομεία πληρώνουν με καθυστερήσεις 3 ετών ή περισσότερων τους προμηθευτές τους. Μεγάλο μέρος της ευθύνης για την διόγκωση του  νοσοκομειακού χρέους  φέρουν και οι αναχρονιστικές τιμές  στα κλειστά νοσήλια που παραμένουν ίδιες εδώ και μια 20ετία. Σαν αποτέλεσμα, για έναν ασθενή  σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας που στοιχίζει στο νοσοκομείο 1500 ευρώ την ημέρα, το ασφαλιστικό ταμείο του ασθενούς αποζημιώνει το νοσοκομείο με 150 ευρώ, δηλαδή  το 1/10 του ποσού.  

Η  έλλειψη μηχανογράφησης θρέφει τη διαφθορά

Από την άλλη,  η έλλειψη μηχανογράφησης οδηγεί σε ασύστολες σπατάλες υγείας και τρέφει τα φαινόμενα διαφθοράς, σε δύσκολες εποχές για όλα τα Εθνικά Συστήματα Υγείας, όπου η ανεύρεση πόρων καθίσταται ολοένα και πιο δύσκολη λόγω της παρατεινόμενης ύφεσης. Όπως επισημαίνει o κ. Νίκος Μανιαδάκης, καθηγητής Οργάνωσης και Διοίκησης Υπηρεσιών Υγείας στην Σχολή Δημόσιας Υγείας: «Με την σωστή μηχανογράφηση οι δαπάνες ενός νοσοκομείου μειώνονται έως και 30%, κάτι που συμβάλλει ουσιαστικά στο νοικοκύρεμα του φλέγοντος δημοσιονομικού προβλήματος της χώρας». Η Ελλάδα διαθέτει περί τα 150 νοσοκομεία, οπότε η εξοικονόμηση πόρων που θα προκύψει από αυτό το ουσιαστικό μέτρο δεν είναι διόλου ευκαταφρόνητο ποσό. Ο κ. Μανιαδάκης υπενθυμίζει άλλωστε πως με βάση τα στοιχεία του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για κάθε 100 ευρώ που δαπανώνται για την υγεία τα 60 ευρώ (τα 2/3) αντιστοιχούν σε δαπάνες νοσοκομείου και μόνο τα 20 ευρώ (το 1/5) στις δαπάνες για φάρμακα.

85.000 γιατροί στην Ελλάδα, κανένας έλεγχος στις πλαστές συνταγές φαρμάκων

Παράλληλα, καθώς η χώρα μας διαθέτει τον απίστευτο αριθμό των 85.000 γιατρών (όσους και η Γαλλία, μια χώρα με  πληθυσμό 65 εκατομμυρίων ανθρώπων), η μηχανογράφηση του συστήματος θα πατάξει τα φαινόμενα πλαστής και περιττής συνταγογράφησης (με την τελευταία να αποδίδεται στην ανασφάλεια του γιατρού που φορτώνει με μη απαραίτητα φάρμακα τον ασθενή) και θα οδηγήσει σε πρόσθετη  εξοικονόμηση χρημάτων. «Διαθέτουμε την μεγαλύτερη συνταγογραφική μηχανή στον κόσμο» λέει χαρακτηριστικά ο καθηγητής Νίκος Μανιαδάκης, αναφερόμενος στους Έλληνες  γιατρούς «και  καθώς δεν την ελέγχουμε ρίχνουμε λάδι στη φωτιά της διαφθοράς». Η μηχανογράφηση του  συστήματος υγείας είναι ένα πρότζεκ διάρκειας 2-3 ετών που θα  εξασφαλίσει απόλυτη διαφάνεια στις υπηρεσίες υγείας για τις οποίες σε ό,τι αφορά το Δημόσιο Τομέα Υγείας οι Έλληνες πολίτες είναι ιδιαίτερα δυσαρεστημένοι σύμφωνα με το «Ευρωβαρόμετρο».  Παράλληλα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τόσο του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ) όσο και της Σχολής Δημόσιας Υγείας, η μηχανοργάνωση του συστήματος Υγείας μπορεί να οδηγήσει σε βάθος χρόνου στην εξοικονόμηση 2 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως στον κρατικό προϋπολογισμό. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο πως και ο ‘πλανητάρχης’ Μπαράκ Ομπάμα ασχολήθηκε πρώτα με την μεταρρύθμιση του  Συστήματος Υγείας των ΗΠΑ και γι αυτή του την κίνηση θα μείνει στην ιστορία.

Οι φόβοι του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας για  την σταδιακή εξαφάνιση των φθηνών φαρμάκων από την  αγορά και την  εμφάνιση φαρμακευτικών ελλείψεων

Από την μεριά των φαρμακευτικών επιχειρήσεων ο κ. Κωνσταντίνος Φρουζής Aντιπρόεδρος της φαρμακευτικής εταιρίας  Novartis Hellas και μέλος του ΔΣ του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) επισημαίνει ότι  η επαναφορά της λίστας φαρμάκων και η ισοπεδωτική επίπεδη μείωση όλων των τιμών  των φαρμάκων κατά 27% αντί να τιθασεύει τη φαρμακευτική δαπάνη θα  την εκτοξεύσει και μακροπρόθεσμα θα αποβεί σε βάρος της υγείας των Ελλήνων πολιτών.  Όπως άλλωστε επισημαίνει ο και πρόεδρος του ΣΦΕΕ, κ. Διονύσης Φιλιώτης, τα  κοντόφθαλμα και άστοχα αυτά μέτρα θα οδηγήσουν στην μεγάλη αύξηση των παράλληλων εξαγωγών φαρμάκων  από τη χώρα μας και θα δημιουργηθούν σοβαρές, ακόμα και απειλητικές για την υγεία πολλών συμπολιτών μας ελλείψεις φαρμάκων. Παράλληλα, φθηνά φάρμακα θα εξαφανιστούν από την αγορά και θα αντικατασταθούν από νέα ακριβότερα σκευάσματα  συμβάλλοντας έτσι στην διόγκωση των δαπανών για το φάρμακο. Μια ακόμα παρενέργεια των κοντόφθαλμων κυβερνητικών μέτρων είναι πως  υπάρξει καθυστέρηση στην άφιξη των νέων φαρμάκων στην εγχώρια αγορά- από 12 έως και 18 μήνες- κάτι που είχε συμβεί ξανά με την προηγούμενη εφαρμογή της ‘λίστας’, όπου η καθυστερημένη άφιξη για νέα βελτιωμένα και πιο αποτελεσματικά σκευάσματα με λιγότερες παρενέργειες  για τους ασθενείς στο χρονικό διάστημα από το έτος 2000 μέχρι το έτος 2005- έφτανε τις 281 ημέρες! 

Τα  κοντόφθαλμα μέτρα για το φάρμακο στην Ελλάδα θα προκαλέσουν ντόμινο εξελίξεων στην  Ευρωπαϊκή φαρμακευτική αγορά

Ο κ. Φρουζής, όπως άλλωστε και όλα τα μέλη του ΣΦΕΕ εκφράζουν ανοιχτά τους φόβους του ότι  κάτι τέτοιο θα επαναληφθεί και παράλληλα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου ότι με την μεγάλη μείωση στις τιμές των φαρμάκων, η Ελλάδα θα προκαλέσει ντόμινο παρενεργειών στην παγκόσμια αγορά αφού αποτελεί χώρα αναφοράς για την διαμόρφωση των τιμών των φαρμακευτικών σκευασμάτων σε άλλα κράτη.  Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος αυτού του ντόμινο δίνεται το ακόλουθο παράδειγμα: Ογκολογικό φάρμακο που είχε πριν τιμή 1200 ευρώ και χαμηλότερη τιμή  στην Ευρώπη των 22 χωρών 989 ευρώ, θα βρεθεί να έχει τιμή 894 ευρώ, δηλαδή εντελώς έξω από τον διάδρομο τιμών (corridor) που ισχύει στην Ευρώπη προκειμένου  να μην δίνονται κίνητρα για παράλληλες εξαγωγές.