Το κάπνισμα αποξενώνει

Από την πρώτη Γυμνασίου αρχίζουν το τσιγάρο τα παιδιά της συμπρωτεύουσας. Αυτό αποτυπώνεται σε μεγάλη  μελέτη για την καπνιστική συμπεριφορά των νέων της Θεσσαλονίκης. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα καταγράφεται και η τάση κοινωνικής απομόνωσης των καπνιστών από τους μή καπνιστές.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της 3ης Υγειονομικής Περιφέρειας (ΥΠΕ) Μακεδονίας, από ομάδα ερευνητών του Εργαστηρίου Πειραματικής Φυσιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, υπό τον καθηγητή Γεώργιο Ανωγειανάκι, σε συνεργασία με το Εργαστήριο Αθλητιατρικής του Τμήματος Επιστημών Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού.

Στη μελέτη συμμετείχαν 1400 άτομα: 650 μαθητές γυμνασίου, 400 μαθητές λυκείου και 350 φοιτητές δηλαδή περισσότερο από το 3% του μαθητικού πληθυσμού των γυμνασίων και λυκείων της πόλης της Θεσσαλονίκης και περισσότερο από το 20% του φοιτητικού πληθυσμού ηλικίας κάτω των 21 ετών των Σχολών ή Τμημάτων του ΑΠΘ στα οποία διεξήχθει η έρευνα (Ιατρική Σχολή, Τμήμα Επιστημών Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού και Τμήμα Φαρμακευτικής).

Είναι η πρώτη μελέτη που καταγράφει την τάση των μη καπνιστών να αποφεύγουν την παρέα με καπνιστές. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, «η τάση αυτή, που αντιστοιχεί σε ένα ιδιότυπο αντικαπνιστικό ρατσισμό, καταγράφεται για πρώτη φορά στα ελληνικά χρονικά. Καθώς στη χώρα μας αφορμή για το κάπνισμα του πρώτου τσιγάρου είναι η παρότρυνση συνομήλικου φίλου ή συμμαθητή (σε ποσοστό 65%), το στοιχείο αυτό αποτελεί ίσως την πρώτη "αχίλειο πτέρνα" της αντίστασης του γενικού πληθυσμού στην προσπάθεια επιβολής μέτρων κατά του καπνίσματος»!

Σε αντίθεση με ευρήματα άλλων ερευνών, δεν διαπιστώθηκαν διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα ως προς την καπνιστική συμπεριφορά. Με άλλα λόγια, το κάπνισμα είναι πλέον εξίσου διαδεδομένο σε αγόρια και κορίτσια. Όσον αφορά στην ηλικία έναρξης του καπνίσματος, οι καπνιστές μαθητές του γυμνασίου άρχισαν να καπνίζουν σε ηλικία 12 ετών, οι μαθητές του λυκείου σε ηλικία 14,5 ετών και οι φοιτητές σε ηλικία 16 ετών.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν με ενδιαφέρον, ότι ιδιαίτερα μεγάλο ποσοστό των φοιτητών που δεν καπνίζουν ανέφεραν ότι δεν καπνίζει ούτε ο πατέρας τους, σε αντίθεση με τους μαθητές γυμνασίου που καπνίζουν, οι οποίοι σε μεγάλο ποσοστό δήλωσαν ότι έχουν πατέρα καπνιστή.

Όπως προέκυψε από τη μελέτη, η φυσική δραστηριότητα συνδέεται με αποχή από το κάπνισμα, δηλαδή όσο πιό δραστήριος είναι ο έφηβος ή ο φοιτητής, τόσο λιγότερο πιθανό είναι να καπνίζει.

Παρατηρήθηκε ακόμη ότι οι μαθητές και φοιτητές έχουν επαρκή ενημέρωση για τις βλαπτικές συνέπειες του τσιγάρου στην υγεία τους. Σε ποσοστά από 80% ως και 95% θεωρούν επιβλαβές τόσο το ενεργητικό όσο και το παθητικό καπνισμά.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα παραπάνω ευρήματα θα μπορούσαν να αποτελέσουν αφορμή για μελλοντικό επανασχεδιασμό μιας εκστρατείας κατά του τσιγάρου η οποία δεν θα στοχεύει στην παρουσίαση των επιπτώσεων του καπνίσματος αλλά στην κοινωνική απομόνωση με την οποία έρχονται αντιμετωποι οι καπνιστές.