Οι κυριότερες στρατηγικές πολιτικής υγείας για το κάπνισμα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΟΝ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟ

ΙΣΧΥΣ ΤΩΝ ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΝ

ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ - ΣΤΟΧΟΣ

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ

Φορολογία / Τιμές

Αύξηση της τιμής κατά 25% οδηγεί σε μείωση του επιπολασμού του καπνίσματος κατά 7-13%, με το ποσοστό να αυξάνεται στο πέρασμα του χρόνου.

Ισχυρές αποδείξεις, από διαφορετικές μελέτες σε πολλές χώρες.

Μεγαλύτερη μείωση στους νέους και σε καπνιστές χαμηλού οικονομικού επιπέδου.

Τα αποτελέσματα εξαρτώνται από το μέγεθος της αύξησης και την αρχική τιμή.

Ενδεχόμενες έντονες αντιδράσεις από τις καπνοβιομηχανίες.

Πιθανή αύξηση του λαθρεμπορίου τσιγάρων.

Δημιουργούνται κεφάλαια για χρηματοδότηση άλλων προγραμμάτων κατά του καπνίσματος.

Απαγόρευση καπνίσματος σε δημόσιους χώρους

Μείωση 5-10% εξαιτίας της απαγόρευσης καπνίσματος σε χώρους εργασίας.

Μείωση 2-4% εξαιτίας της απαγόρευσης σε χώρους εστίασης και άλλους δημόσιους χώρους.

Μέτρια προς ισχυρή. Μελέτες κυρίως σε ανεπτυγμένες χώρες, με το μέγεθος της μείωσης να ποικίλλει.

Μεγαλύτερη επίδραση σε άτομα μεγάλου εισοδήματος, άνδρες, ηλικίας 24-54 ετών. Τα αποτελέσματα ποικίλλουν, ανάλογα με τις ειδικές ρυθμίσεις.

Σχετικά χαμηλού κόστους. Ωστόσο, οι απαγορεύσεις πρεπει να είναι αυστηρές και να υπάρχει μηχανισμός ελέγχου και επιβολής κυρώσεων, ενώ είναι αναγκαία η διαφήμιση και δημοσιοποίηση των μέτρων.

Πιθανές αντιδράσεις από την καπνοβιομηχανία και ορισμένες επιχειρήσεις.

Περιορισμοί στη διαφήμιση

Μείωση 6% μετά από πλήρη απαγόρευση.

Μέτρια προς ασθενής. Τα αποτελέσματα των μελετών διαφέρουν μεταξύ τους.

Οι νέοι είναι πιθανότερο να επηρεάζονται περισσότερο από διαφημίσεις που προωθούν προϊόντα καπνού.

Σχετικά χαμηλού κόστους, οι απαγορεύσεις όμως πρέπει να είναι καθολικές, χωρίς εξαιρέσεις.

Πιθανές αντιδράσεις από την καπνοβιομηχανία και άλλες επιχειρήσεις.

Προειδοποιητικές ετικέτες

Όχι σαφώς προσδιορισμένα αποτελέσματα

Ασθενής. Λίγες μελέτες τα τελευταία χρόνια με αντικρουόμενα αποτελέσματα.

Ενδεχομένως είναι περισσότερο αποτελεσματικές σε χώρες χαμηλού οικονομικού επιπέδου.

Απαιτούνται μεγάλου μεγέθους προειδοποιητικές ετικέτες.

Ενδεχομένως απαιτεί και συνοδευτικές ενημερωτικές εκστρατείες, ιδίως σε φτωχότερες χώρες, όπου ο επιπολασμός αυξάνεται.

Εκστρατείες με τη χρήση Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης

Μείωση 5-10%

Μέτρια. Η πλειονότητα των μελετών δείχνουν στατιστικά σημαντικά αποτελέσματα, το μέγεθος των οποίων ποικίλλει και ίσως εξαρτάται από άλλες, παράλληλες στρατηγικές που βρίσκονται σε ισχύ.

Ακαθόριστα. Ίσως είναι λιγότερο αποτελεσματικές στους νέους. Εξαρτάται από τον σχεδιασμό τους.

Σχετικά χαμηλού κόστους και επιτυγχάνουν μεγάλη πληθυσμιακή κάλυψη. Η δαπάνη πρέπει όμως να είναι επαρκής και να διαρκούν για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Μπορεί να προκαλέσουν αντιθέσεις από κύκλους που στηρίζουν συμφέροντα της καπνοβιομηχανιας.

Εφαρμογή και χρηματοδότηση προγραμμάτων διακοπής καπνίσματος

Μείωση 1-2%, μετά από 2 έτη, ανάλογα και με την κάλυψη του πληθυσμού.

Ασθενής, ιδιαίτερα ως προς τα μακροχρόνια αποτελέσματα.

Νέοι και άτομα με χαμηλό εισόδημα.

Τα αποτελέσματα ποικίλλουν ανάλογα με την υποστήριξη των προγραμμάτων από τους επαγγελματίες υγείας και τους ασφαλιστικούς φορείς.

Τηλεφωνικές γραμμές υποστήριξης

Μείωση 1-3% τον πρώτο χρόνο.

Μέτρια προς ασθενής, με άγνωστα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.

Φαίνεται να επηρεάζει περισσότερο τους καπνιστές.

Σχετικά υψηλού κόστους, αλλά με μικρότερη πιθανότητα να προκαλέσουν αντιπαραθέσεις. Πιο αποτελεσματικές όταν συνδυάζονται με άλλα προγράμματα διακοπής.

Απαιτείται διαφημιση και προβολή.