5 μύθοι για το ψωμί καταρρίπτονται!

21-07-2019

Είναι το ψωμί ο “εχθρός” κάθε επιτυχημένης προσπάθειας για ισορροπημένη διατροφή; Τουλάχιστον αυτός ο μύθος που επικρατεί στο μυαλό των περισσοτέρων. Το ψωμί, όπως και τα υπόλοιπα δημητριακά, έχουν δεχθεί τα τελευταία χρόνια δεκάδες αρνητικές κρητικές. Γι αυτές ευθύνονται, τόσο τα αυξημένα επιπέδων παχυσαρκίας παγκοσμίως, όσο και δημοφιλή προγράμματα διατροφής όπως η δίαιτα Atkins.

Το ψωμί είναι ένα τρόφιμο φυτικής προέλευσης. Πώς γίνεται λοιπόν να ενοχοποιείται για τα επιπλέον κιλά ή για τα υψηλά επίπεδα ζαχάρου; Στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν “’ένοχα” τρόφιμα, αλλά λιγότερο ισορροπημένες διατροφικές επιλογές. Οι παρακάτω μύθοι, που καταρρίπτονται θα σας το αποδείξουν!

Μύθος 1: Το ψωμί παχαίνει

Πράγματι, το ψωμί έχει θερμίδες! Όπως άλλωστε κάθε τρόφιμο, που στόχο έχει να δώσει ενέργεια και πολλά ακόμη θρεπτικά συστατικά στον οργανισμό. Φυσικά, η επιλογή να καταναλώσει κανείς μεγάλη ποσότητα ψωμιού είναι προσωπική και αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε αύξηση του βάρους. Πόσο μάλλον, εάν συνοδεύεται και από άλλες διατροφικές ατασθαλίες. Στην περίπτωση όμως που κανείς εντάσσει στο καθημερινό του διαιτολόγιο λογική ποσότητα, δηλαδή 3 με 4 φέτες μεγέθους ψωμιού του τοστ, τότε το ψωμί “απαλλάσσεται”  από κάθε κατηγορία. Τα γεύματα φυσικά συμπληρώνονται και με άλλους υδατάνθρακες όπως τα δημητριακά, το ρύζι και τα μακαρόνια.

Μύθος 2: Το μαύρο ψωμί έχει λιγότερες θερμίδες

Τόσο το μαύρο, όσο και το άσπρο ψωμί έχουν περίπου 70 με 80 θερμίδες ανά φέτα. Η μεγάλη διαφορά των δύο ειδών έγκειται στα υπόλοιπα διατροφικά στοιχεία που περιέχουν. Μία φέτα ψωμί ολικής άλεσης έχει σχεδόν διπλάσια ποσότητα φυτικών ινών, σε σύγκριση με το άσπρο. Θυμηθείτε πως οι φυτικές ίνες εξασφαλίζουν την κανονική λειτουργία του εντέρου, χορταίνουν και συμμετέχουν στην καλύτερη ρύθμιση χοληστερόλης και ζαχάρου. Ακόμη, η περιεκτικότητα του μαύρου ψωμιού σε βιταμίνες Β και Ε συμβάλει ιδιαίτερα στην κάλυψη των ημερήσιων αναγκών, κάτι που δεν ισχύει για το “άσπρο” αλεύρι. Ένα ακόμη σημείο στο οποίο κερδίζει το μαύρο ψωμί είναι η περιεκτικότητά του σε πρωτεΐνη.

Μύθος 3: Το ψωμί χωρίς γλουτένη είναι περισσότερο υγιεινό

Η γλουτένη, δηλαδή μία από τις κυριότερες πρωτεΐνες του σιταριού και άλλων σιτηρών, είναι απαγορευτική αποκλειστικά για δύο κατηγορίες ανθρώπων. Η πρώτη είναι όσοι έχουν κοιλιοκάκη, και η δεύτερη εκείνοι που έχουν διαγνωσθεί με δυσανεξία στη γλουτένη. Σε κάθε άλλη περίπτωση το ψωμί χωρίς γλουτένη δεν υπερτερεί διατροφικά. Μάλιστα, πολλές φορές προστίθενται σε αυτό βελτιωτικά γεύσης, τα οποία μετατρέπουν το ψωμί χωρίς γλουτένη σε μία εκδοχή γεμάτη συντηρητικά, περισσότερο λίπος ή ακόμη και ζάχαρη. Για το λόγο αυτό, πριν αγοράσετε κάποιο ψωμί χωρίς γλουτένη διαβάστε προσεκτικά τη λίστα των συστατικών.

Μύθος 4: Το ψωμί απαγορεύεται σε άτομα με διαβήτη

Η αντίληψη αυτή αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες “παρανοήσεις”. Τα άτομα με ζάχαρο δεν έχουν απλά ανάγκη από το ψωμί, αλλά η κατανάλωσή υδατανθράκων αποτελεί επιτακτική  εάν γίνεται χρήση κάποιας φαρμακευτικής αγωγής. Οι υδατάνθρακες είναι η πρωταρχική πηγή ενέργειας για τον οργανισμό και δεν μπορούν να αποκλειστούν από κανένα διατροφικό πρόγραμμα. Στο διαιτολόγιο ενός ατόμου με υψηλό ζάχαρο δίνεται έμφαση στην ποιότητα, στην ποσότητα και στην ορθή κατανομή των υδατανθράκων μέσα στην ημέρα.

Μύθος 5: Το μαύρο ψωμί είναι πάντα ολικής άλεσης

Το μαύρο χρώμα ενός ψωμιού δεν σηματοδοτεί απαραίτητα πως πρόκειται για προϊόν ολικής άλεσης. Για να ισχύει κάτι τέτοιο θα πρέπει στη λίστα με τα συστατικά να βρίσκεται πρώτη η φράση “ολικής άλεσης”, ως προσδιορισμός του βασικού σιτηρού. Συχνά, το ολικής άλεσης βρίσκεται σε μικρότερη περιεκτικότητα στο μίγμα των αλεύρων, με αποτέλεσμα να δίνει μεν καφέ χρώμα στο ψωμί, αλλά να μην αποδίδει όλα τα θρεπτικά συστατικά δε.

Το ψωμί, όπως και όλα τα σιτηρά, είναι κομμάτι της Μεσογειακής διατροφής. Ο τρόπος όμως που επιλέγουμε να το καταναλώνουμε έχει προσαρμοστεί στο λιγότερο ισορροπημένο Δυτικό διατροφικό πρότυπο. Καταρρίψτε τους μύθους και εντάξτε το ψωμί ολικής άλεσης στο ισορροπημένο διατροφικό σας πρόγραμμα. 

Ήβη Παπαϊωάννου, RDN, MS, MBA
Διαιτολόγος, Διατροφολόγος
Μέλος της Ακαδημίας Διατροφής και Διαιτολογίας, ΗΠΑ
ivipapai@gmail.com