Γράφει η Αρετή Μανιώτη*
Κάθε Σεπτέμβριο, μαζί με τις λίστες για τετράδια, τσάντες και σχολικά είδη, υπάρχει και ένα χαρτί που πολλοί γονείς θυμούνται λίγο… τελευταία στιγμή: το Ατομικό Δελτίο Υγείας Μαθητή (ΑΔΥΜ).
Κι όμως, το ΑΔΥΜ δεν είναι απλώς ένα ακόμη δικαιολογητικό που πρέπει να μπει στον σχολικό φάκελο. Είναι μια καλή ευκαιρία για έναν οργανωμένο προληπτικό έλεγχο της υγείας του παιδιού.
Τι είναι το ΑΔΥΜ;
Το Ατομικό Δελτίο Υγείας Μαθητή είναι ένα επίσημο έγγραφο που συμπληρώνεται από γιατρό μετά από λήψη ιστορικού και κλινική εξέταση του παιδιού.
Σκοπός του είναι να επιβεβαιώσει ότι το παιδί μπορεί να συμμετέχει με ασφάλεια στις σχολικές δραστηριότητες και στη φυσική αγωγή, αλλά και να καταγράψει πληροφορίες που είναι σημαντικές για την υγεία του μέσα στο σχολικό περιβάλλον.
Δεν πρόκειται, λοιπόν, για μια απλή «υπογραφή».
Τι ελέγχουμε;
Η εξέταση ξεκινά πάντα από το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό. Ρωτάμε για προηγούμενα προβλήματα υγείας, χρόνια νοσήματα, αλλεργίες, φάρμακα που λαμβάνει το παιδί, αλλά και συμπτώματα που μπορεί να εμφανίζονται κατά την άσκηση, όπως δύσπνοια, πόνος στο στήθος, αίσθημα παλμών, ζάλη ή λιποθυμικό επεισόδιο.
Ακολουθεί η κλινική εξέταση, με μέτρηση ύψους και βάρους, αξιολόγηση της ανάπτυξης και μέτρηση της αρτηριακής πίεσης, όπου ενδείκνυται ανάλογα με την ηλικία. Ιδιαίτερη σημασία έχει η ακρόαση της καρδιάς και των πνευμόνων, καθώς και η συνολική εκτίμηση του μυοσκελετικού συστήματος.
Παράλληλα, είναι μια καλή στιγμή να ελέγξουμε αν η όραση και η ακοή έχουν αξιολογηθεί στις προβλεπόμενες ηλικίες και αν υπάρχει κάτι που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση. Ένα παιδί που δυσκολεύεται να δει τον πίνακα ή να ακούσει καλά μπορεί να φαίνεται ότι «δεν προσέχει», ενώ στην πραγματικότητα το πρόβλημα βρίσκεται αλλού.
Χρειάζονται εξετάσεις σε όλα τα παιδιά;
Όχι. Το ΑΔΥΜ δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί χρειάζεται αιματολογικές εξετάσεις, ηλεκτροκαρδιογράφημα ή υπέρηχο καρδιάς.
Οι πρόσθετες εξετάσεις αποφασίζονται εξατομικευμένα, όταν προκύπτει ένδειξη από το ιστορικό ή την κλινική εξέταση. Για παράδειγμα, συμπτώματα κατά την άσκηση ή ένα σημαντικό οικογενειακό ιστορικό μπορεί να οδηγήσουν τον γιατρό σε περαιτέρω καρδιολογικό έλεγχο.
Η πρόληψη δεν σημαίνει «κάνουμε όλες τις εξετάσεις σε όλους». Σημαίνει ότι ξέρουμε τι πρέπει να αναζητήσουμε και σε ποιο παιδί.
Μια ευκαιρία για πραγματικό check-up
Το πιο σημαντικό είναι να μη βλέπεις το ΑΔΥΜ σαν μια υποχρέωση που πρέπει απλώς να «ξεμπερδέψεις» πριν αρχίσει το σχολείο.
Είναι μια αφορμή να σταματήσεις για λίγο και να δεις συνολικά την υγεία του παιδιού: πώς αναπτύσσεται, πώς κοιμάται, πώς τρέφεται, πόσο κινείται, αν τα εμβόλιά του είναι ενημερωμένα και αν υπάρχει κάτι που χρειάζεται περισσότερη προσοχή.
Γιατί πίσω από μια υπογραφή για το σχολείο, υπάρχει κάτι πολύ πιο σημαντικό: η πρόληψη και η ασφαλής συμμετοχή του παιδιού στη σχολική του καθημερινότητα.
—
* Η Αρετή Μανιώτη είναι παιδίατρος και Διευθύντρια της Παιδιατρικής Κλινικής στο νοσοκομείο «Υγεία» στη Λεμεσό. Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο στην Παιδοπνευμονολογία.
