Γράφει η Αρετή Μανιώτη*
Αχ αυτή η ανάπτυξη! Πριν καλά-καλά πεις «μπουσούλησε!», το μικρό σου σκαρφαλώνει στα ντουλάπια και απαιτεί δεύτερο πρωινό! Αλλά… πότε πρέπει να ανησυχήσεις; Πότε οι γραμμές του βιβλιαρίου ανάπτυξης μας «μιλούν» και πότε μας κλείνουν πονηρά το μάτι και λένε «όλα καλά»;
Πάμε να ξετυλίξουμε το κουβάρι της ανάπτυξης με παιχνιδιάρικη διάθεση αλλά και επιστημονική πυξίδα!
Ύψος και βάρος: τα δύο μεγάλα «νούμερα»
Κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό ανάπτυξης – κάποιοι τρέχουν σαν λαγοί, άλλοι πάνε… σα χελώνες με στιλ. Ωστόσο, ο παιδίατρος παρακολουθεί αυτά τα δύο βασικά μεγέθη με τη βοήθεια καμπυλών ανάπτυξης. Αυτές οι «καμπύλες» δεν είναι για τσουλήθρα, αλλά για να δούμε αν το παιδί μεγαλώνει αρμονικά.
Πότε προβληματιζόμαστε;
- Αν οι καμπύλες δεν αυξάνονται συμμετρικά.
- Αν υπάρχει απότομη πτώση ή άνοδος σε σχέση με την προηγούμενη μέτρηση.
- Αν παρατηρείται στασιμότητα σε ύψος για πάνω από 6 μήνες σε μικρά παιδιά ή 1 χρόνο σε μεγαλύτερα.
- Αν το βάρος αυξάνεται πολύ, χωρίς αντίστοιχη αύξηση σε ύψος (ή το αντίθετο).
Αλλά προσοχή! Δεν είναι όλοι για μπασκετμπολίστες, ούτε όλοι για μοντέλα. Οι γονείς και το οικογενειακό ιστορικό δίνουν πολύτιμες πληροφορίες – αν οι γονείς είναι πιο χαμηλοί, το ίδιο πιθανόν να ισχύει και για το παιδί.
Αναπτυξιακά ορόσημα: κάθε παιδί στον ρυθμό του
Από το πρώτο «αγκού» μέχρι το τρέξιμο στο σαλόνι, τα λεγόμενα developmental milestones είναι οι σταθμοί που δείχνουν ότι το παιδί προχωράει καλά σωματικά, κινητικά, κοινωνικά και γλωσσικά.
Παραδείγματα milestones
- Κρατάει το κεφαλάκι σταθερό στους 3 μήνες
- Κάθεται χωρίς στήριξη στους 6-8 μήνες
- Περπατάει γύρω στον 1ο χρόνο
- Λέει απλές λεξούλες στους 12-18 μήνες
- Φτιάχνει προτάσεις 2-3 χρονών
Πότε κουνάμε το «σηματάκι» προσοχής;
- Αν το παιδί δεν κάνει καθόλου μπαμπαλίσματα ως 9 μηνών
- Αν δεν περπατάει στους 18 μήνες
- Αν δεν έχει κανένα είδος κοινωνικής αλληλεπίδρασης (π.χ. δεν χαμογελά, δεν δείχνει με το δάχτυλο)
- Αν υπάρχει οπισθοδρόμηση: π.χ. σταματάει να λέει λέξεις που έλεγε
Το χρυσό tip!
Αν έχεις την αίσθηση ότι κάτι «δεν κολλάει» στην ανάπτυξη του παιδιού σου, εμπιστεύσου το ένστικτό σου και ρώτα τον παιδίατρο. Η έγκαιρη παρατήρηση και παρέμβαση είναι game changer. Μπορεί να είναι απλώς μια παραλλαγή της φυσιολογικής πορείας ή να υπάρχει ανάγκη για παραπομπή σε ειδικό.
Γιατί η ανάπτυξη δεν είναι… διαγωνισμός!
Θυμήσου: κάθε παιδί είναι μοναδικό. Η ανάπτυξη δεν είναι αγώνας ταχύτητας, αλλά ένας μαραθώνιος με στάσεις, στροφές και ενίοτε… μικρές παρακάμψεις. Εσύ είσαι ο συνοδοιπόρος, ο παρατηρητής και η πιο δυνατή του υποστήριξη.
Απόλαυσε την πορεία και κράτα μεζούρα, όχι για να μετράς πόσο ψήλωσε, αλλά για να μετράς πόσο πολύ μεγαλώνει η καρδιά σου μαζί του.
—
* Η Αρετή Μανιώτη είναι παιδίατρος και Διευθύντρια της Παιδιατρικής Κλινικής στο νοσοκομείο «Υγεία» στη Λεμεσό. Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο στην Παιδοπνευμονολογία.
