Η διατροφή μας παίζει κυρίαρχο ρόλο στην υγεία μας. Αυτά που τρώμε και πίνουμε μπορούν να επηρεάσουν κάθε τμήμα του οργανισμού μας με πολλούς τρόπους. Αρκετές τροφές μπορούν να λειτουργήσουν ακόμα και σαν φυσικά αντιβιοτικά με τις ουσίες που περιέχουν. Προσοχή όμως… αν και έχουν ευεργετικές ιδιότητες δεν θα πρέπει να αντικαθιστούν τα συνταγογραφούμενα αντιβιοτικά για πνευμονία, νεφρικές λοιμώξεις, σήψη ή άλλες σοβαρές βακτηριακές ασθένειες.
Τι σημαίνει στην πραγματικότητα η λέξη «φυσικό αντιβιοτικό»;
Ο όρος είναι άτυπος. Συνήθως περιγράφει ένα φυτό, τρόφιμο ή φυσική ένωση με αντιβακτηριακή δράση. Μερικά δρουν επίσης κατά μυκήτων ή ιών, καθιστώντας την λέξη «αντιμικροβιακή» πιο ακριβή.
Τα περισσότερα στοιχεία προέρχονται από εργαστηριακά πειράματα και όχι από δοκιμές σε ανθρώπους. Οι ερευνητές πρέπει ακόμα να καθορίσουν ποια είναι αποτελεσματική δόση, εάν η ένωση φτάνει στον μολυσμένο ιστό και εάν είναι ασφαλής. Τα συνταγογραφούμενα αντιβιοτικά υποβάλλονται σε αυτά τα βήματα. Τα περισσότερα φυσικά προϊόντα, όχι.
Ποια φυσικά προϊόντα δείχνουν την μεγαλύτερη υπόσχεση;
1. Μέλι
Το μέλι έχει τον ισχυρότερο καθιερωμένο κλινικό ρόλο σε αυτήν την λίστα. Το αποστειρωμένο, ιατρικού τύπου μέλι χρησιμοποιείται σε ορισμένους επιδέσμους τραυμάτων, επειδή μπορεί να περιορίσει την ανάπτυξη βακτηρίων και να υποστηρίξει την επούλωση. Τα στοιχεία είναι ισχυρότερα για ορισμένα εγκαύματα και τραύματα, αν και τα αποτελέσματα ποικίλλουν ανάλογα με τον τύπο του τραύματος.
Το κοινό μέλι που έχουμε στο ντουλάπι δεν είναι αποστειρωμένο και δεν πρέπει να τοποθετείται σε ανοιχτή πληγή. Όταν λαμβάνεται από το στόμα, το μέλι μπορεί να ανακουφίσει τον βήχα, αλλά δεν πρέπει ποτέ να χορηγείται σε παιδί κάτω του 1 έτους λόγω του κινδύνου βρεφικής αλλαντίασης.
2. Σκόρδο
Το φρέσκο σκόρδο παράγει αλισίνη, μια ένωση με αντιβακτηριακή δράση (σε εργαστηριακές μελέτες). Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή κλινικά στοιχεία για τη χρήση του σκόρδου για τη θεραπεία μιας βακτηριακής λοίμωξης.
Τα καλύτερα τεκμηριωμένα οφέλη του σκόρδου βρίσκονται αλλού: τα συμπληρώματα μπορεί να μειώσουν σε μέτριο βαθμό την LDL («κακή») χοληστερόλη και την αρτηριακή πίεση σε ορισμένα άτομα. Τα συμπυκνωμένα προϊόντα μπορούν να διαταράξουν το στομάχι και να αυξήσουν τον κίνδυνο αιμορραγίας, ιδιαίτερα αν λαμβάνετε αντιπηκτικά φάρμακα.
3. Τζίντζερ
Οι ενώσεις του τζίντζερ αναστέλλουν ορισμένα βακτήρια (σε εργαστηριακές έρευνες), αλλά καμία αποδεδειγμένη δόση δεν αντιμετωπίζει λοιμώξεις στους ανθρώπους. Το τζίντζερ έχει αποδειχτεί ότι συμβάλλει στην μείωση της ναυτίας κατά την εγκυμοσύνη και μπορεί να βοηθήσει στις κράμπες της περιόδου.
Τα συμπληρώματα μπορούν να προκαλέσουν καούρα, διάρροια ή κοιλιακή δυσφορία και μπορεί να αλληλεπιδράσουν με φάρμακα. Η διαιτητική χρήση τζίντζερ στα τρόφιμα είναι γενικά ασφαλέστερη από την λήψη συμπυκνωμένων προϊόντων.
4. Έλαια ρίγανης και θυμαριού
Η καρβακρόλη και η θυμόλη, που βρίσκονται στη ρίγανη και το θυμάρι αντίστοιχα, μπορούν να βλάψουν τις βακτηριακές μεμβράνες (σε εργαστηριακές μελέτες). Αυτό έχει προκαλέσει ενδιαφέρον για έρευνες περί συντήρησης τροφίμων και μελλοντικών φαρμάκων, αλλά τα ανθρώπινα στοιχεία παραμένουν πολύ περιορισμένα, για να συστήσουν οι ειδικοί αυτά τα έλαια για λοιμώξεις.
Η μαγειρική χρήση είναι ασφαλής για τους περισσότερους. Τα συμπυκνωμένα αιθέρια έλαια μπορούν να ερεθίσουν το στόμα, το πεπτικό σύστημα και το δέρμα και δεν πρέπει να καταπίνονται αλόγιστα.
5. Έλαιο τεϊόδεντρου
Το τοπικό έλαιο τεϊόδεντρου (δέντρο τσαγιού) υποστηρίζεται με περιορισμένα ερευνητικά στοιχεία για την ακμή και το πόδι του αθλητή. Η αντιμικροβιακή του δράση μπορεί να εξηγήσει κάποιο όφελος, αλλά οι τυπικές θεραπείες είναι καλύτερα μελετημένες και συχνά πιο αξιόπιστες.
Το έλαιο τεϊόδεντρου δεν πρέπει ποτέ να καταπίνεται: η κατάποση μπορεί να προκαλέσει σύγχυση, κακό συντονισμό και κώμα. Μπορεί επίσης να προκαλέσει ερεθισμό του δέρματος ή αλλεργική δερματίτιδα.
Πότε χρειάζεστε ιατρική περίθαλψη;
Ζητήστε ιατρική φροντίδα για:
- υψηλό πυρετό
- δυσκολία στην αναπνοή
- έντονο πόνο
- σύγχυση
- αφυδάτωση
- ταχέως εξαπλούμενη ερυθρότητα
- πύον
- συμπτώματα που επιδεινώνονται γρήγορα
Η καθυστέρηση στην λήψη εγκεκριμένων αντιβιοτικών μπορεί να κάνει μια θεραπεύσιμου τύπου λοίμωξη, άκρως επικίνδυνη.
Συμπέρασμα
Το μέλι, το σκόρδο, το τζίντζερ, η ρίγανη, το θυμάρι και το έλαιο τεϊόδεντρου περιέχουν ενώσεις με αντιμικροβιακή δράση, αλλά μόνο το μέλι ιατρικής ποιότητας έχει σαφή εξειδικευμένη κλινική χρήση. Τα άλλα μπορεί να προσφέρουν ξεχωριστά οφέλη, ωστόσο δεν αποτελούν υποκατάστατα των αντιβιοτικών. Ο όρος «φυσικό» περιγράφει μια πηγή, όχι απόδειξη αποτελεσματικότητας ή ασφάλειας.
Πηγές:
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ:
Αντιβιοτικά: Αλόγιστη και επικίνδυνη η χρήση τους παγκοσμίως
