Υπολογίζεται ότι το 2024, 40.8 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με HIV παγκοσμίως, 630.000 άνθρωποι απεβίωσαν με HIV-συνδεόμενα νοσήματα και είχαμε 1.3 εκατομμύρια νέες μολύνσεις. Στη χώρα μας, σύμφωνα με την καταγραφή του ΕΟΔΥ, έως και τις 31 Οκτωβρίου 2025, έχουν διαγνωστεί και καταγραφεί 21.815 περιστατικά HIV λοίμωξης, εκ των οποίων τα 4.795 έχουν εκδηλώσει AIDS και τα 3.721 έχουν αποβιώσει. Εντός του 2025, έλαβαν αντιρετροϊκή αγωγή 11.549 άτομα με HIV λοίμωξη. Οι νέες διαγνώσεις HIV κυμαίνονται σε παρόμοια επίπεδα με την προηγούμενη χρονιά (526 που αντιστοιχούν σε 5,1 ανά 100.000 πληθυσμού).
Μεταξύ των νέων διαγνώσεων το 2025, συχνότερος τρόπος μόλυνσης είναι η σεξουαλική επαφή, κυρίως μεταξύ ανδρών (37,3%), ενώ για μεγάλο ποσοστό των νέων διαγνώσεων (35,7%) ο τρόπος μετάδοσης είναι ακαθόριστος, κάτι που δυσχεραίνει την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων αναφορικά με τον τρόπο μετάδοσης.
Το 52% των περιστατικών που καταγράφηκαν το πρώτο δεκάμηνο του 2025, διαγνώστηκε καθυστερημένα, με τα υψηλότερα ποσοστά καθυστερημένης διάγνωσης να καταγράφονται στις γυναίκες, στα ετεροφυλόφιλα άτομα, στα άτομα ηλικίας 50+ ετών και στα άτομα αλλοδαπής εθνικότητας.
Τα παραπάνω στοιχεία έδωσε στη δημοσιότητα η Ελληνική Εταιρεία Μελέτης και Αντιμετώπισης του AIDS (Ε.Ε.Μ.Α.Α), με αφορμή το ετήσιο συνέδριο της, από 28-30/11/25, με στόχο τόσο την ενημέρωση των επαγγελματιών υγείας για τις σύγχρονες εξελίξεις πάνω σε θέματα πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης και αντιμετώπισης της HIV λοίμωξης, όσο και την ανταλλαγή απόψεων σε όλα τα τρέχοντα θέματα που απασχολούν αυτή τη στιγμή την επιστήμη, την κοινωνία και τους ασθενείς.
Οι πρόοδοι στο πεδίο της HIV λοίμωξης/AIDS είναι συνεχείς και εντυπωσιακές, με την βελτιστοποίηση της αντιρετροϊκής αγωγής, την εφαρμογή της προφύλαξης πριν από την έκθεση (PreP), κλπ. Παράλληλα τα προβλήματα παραμένουν σε σχέση με την ένταξη των ευάλωτων ασθενών στη φροντίδα υγείας, την εξάλειψη του στίγματος, την εξασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης και την επίτευξη των στόχων του UNAIDS σχετικά με την εξάλειψη της νόσου.
Στο δρόμο προς τον στόχο της εξάλειψης του AIDS έως το 2030 έχουν γίνει σημαντικά βήματα, μένουν όμως αρκετά ακόμα να γίνουν. Όσον αφορά στους στόχους 95-95-95 που έχει θέσει το UNAIDS, σύμφωνα με την πρόσφατη αναφορά του καταρράκτη των σταδίων φροντίδας των ατόμων που ζούσαν με HIV λοίμωξη στην Ελλάδα το 2024, βρισκόμαστε κοντά στον πρώτο στόχο της διάγνωσης, καθώς έχει διαγνωστεί το 91% των ατόμων που εκτιμάται ότι ζουν με HIV στη χώρα μας. Ωστόσο, όσον αφορά στον δεύτερο στόχο της λήψης αντιρετροϊκής θεραπείας, η χώρα μας απέχει περισσότερο από 10% (73% των διαγνωσμένων που ζούσαν με HIV στην Ελλάδα λάμβανε θεραπεία το 2024).
Τέλος, ο τρίτος στόχος, που αφορά στην επίτευξη ιϊκής καταστολής στα άτομα που λαμβάνουν αντιρετροϊκή αγωγή, έχει προσεγγιστεί σε σημαντικό βαθμό (94% των ατόμων που λάμβαναν αντιρετροϊκή αγωγή το 2024 είχε επιτύχει ιϊκή καταστολή).
Η σημαντικότερη εξέλιξη για τον HIV στη χώρα μας τη φετινή χρονιά ήταν η διάθεση της PrEP, η οποία ξεκίνησε στις 19 Μαΐου 2025, μετά από μακρά περίοδο αναμονής. Η εισαγωγή της αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα στην ενίσχυση των στρατηγικών πρόληψης. Η ταχεία και ευρύτερη πρόσβαση στην προληπτική αγωγή πριν από την έκθεση στον HIV (PrEP) θα μπορούσε να μειώσει δραστικά τον αριθμό των νέων λοιμώξεων από HIV. Ο συνολικός αριθμός των ατόμων που χρησιμοποιούν PrEP παγκοσμίως αυξήθηκε από λίγο πάνω από 200.000 το 2017 σε περίπου 3,5 εκατομμύρια το 2023. Στο πρώτο εξάμηνο εφαρμογής της, υπολογίζεται ότι περίπου 800 άτομα έλαβαν τουλάχιστον μία συνταγή PrEP, κυρίως ΑΣΑ (άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες) στην Αθήνα, γεγονός που καταδεικνύει την υφιστάμενη ανάγκη για πρόσβαση σε αποτελεσματική προφύλαξη. Στη χώρα μας η PreP είναι διαθέσιμη για συνταγογράφηση από πολλούς επαγγελματίες υγείας και χορηγείται σε 24 νοσοκομειακά φαρμακεία.
