Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ) παρουσίασε τη νέα της «Χάρτα», ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο παρεμβάσεων για την προαγωγή της αναπνευστικής υγείας στην Ελλάδα, μέσα από μια πολυεπίπεδη στρατηγική πρόληψης, ενημέρωσης και διεπιστημονικής συνεργασίας. Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο ειδικής επιστημονικής εκδήλωσης με τη συμμετοχή εκπροσώπων της επιστημονικής κοινότητας και θεσμικών φορέων υγείας.
Στην εκδήλωση συμμετείχαν διακεκριμένοι επιστήμονες και εκπρόσωποι φορέων δημόσιας υγείας, οι οποίοι ανέδειξαν τη σημασία της πρόληψης και της συνεργασίας στην αντιμετώπιση των χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων.
Μεταξύ των ομιλητών, ο Καθηγητής Πνευμονολογίας και Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, τόνισε τη σημασία της πρόληψης και της συνέργειας επιστημονικών εταιρειών και δημόσιων φορέων για την ενίσχυση της δημόσιας υγείας. Παράλληλα, αναφέρθηκε στον ρόλο του ΕΟΔΥ ως θεσμικού πυλώνα πρόληψης και στη σημασία της ενίσχυσης δράσεων όπως το πρόγραμμα «Προλαμβάνω».
Η «Χάρτα» αποτελεί πρωτοβουλία της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ΔΣ 2023–2026), με Πρόεδρο τον Στυλιανό Λουκίδη και συμμετοχή κορυφαίων επιστημόνων του χώρου, ενώ τελεί υπό την αιγίδα σημαντικών φορέων, όπως ο ΕΟΔΥ, ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος, ο ΣΦΕΕ και η Ένωση Ασθενών Ελλάδος.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης παρουσιάστηκε επίσης η εκστρατεία ευαισθητοποίησης «TIME OUT», με στόχο την ενημέρωση για τη διακοπή καπνίσματος και την ανάδειξη των κινδύνων των καπνικών προϊόντων, με τη συμμετοχή αθλητών της ΚΑΕ ΑΡΗΣ.
ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΝΕΑ ΚΑΠΝΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ
Το κάπνισμα παραμένει ο σημαντικότερος αποτρέψιμος παράγοντας κινδύνου για τα χρόνια αναπνευστικά και καρδιαγγειακά νοσήματα, με τη βλάβη να ξεκινά από την πρώτη κιόλας έκθεση στη νικοτίνη. Παρά τη μείωση των ποσοστών παραδοσιακού καπνίσματος, η αυξανόμενη χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων και προϊόντων θερμαινόμενου καπνού δημιουργεί νέες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία.
Η ΕΠΕ υπογραμμίζει ότι η εξάρτηση από τη νικοτίνη αποτελεί χρόνια νόσο και αναδεικνύει την ανάγκη οργανωμένων ιατρικών παρεμβάσεων, όπως ιατρεία διακοπής καπνίσματος, αποζημίωση φαρμακευτικής αγωγής και ενίσχυση προγραμμάτων πρόληψης. Παράλληλα, προτείνονται αυστηρότερες πολιτικές ελέγχου, όπως περιορισμός πρόσβασης ανηλίκων, απαγόρευση διαφήμισης και εφαρμογή της αντικαπνιστικής νομοθεσίας σε όλους τους δημόσιους χώρους.
ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ
Οι αναπνευστικοί ιοί, όπως η γρίπη, ο RSV και ο SARS-CoV-2, καθώς και βακτηριακοί παθογόνοι μικροοργανισμοί όπως ο πνευμονιόκοκκος, αποτελούν σημαντική αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας, ιδιαίτερα σε ευάλωτες ομάδες και ασθενείς με χρόνια νοσήματα.
Παρά τη διαθεσιμότητα αποτελεσματικών εμβολίων, η εμβολιαστική κάλυψη παραμένει χαμηλή. Η ΕΠΕ προτείνει στοχευμένες δράσεις ενημέρωσης, ενίσχυση της εκπαίδευσης των επαγγελματιών υγείας, ενσωμάτωση δεδομένων εμβολιασμού στον ηλεκτρονικό φάκελο ασθενή και ανάπτυξη συστημάτων καταγραφής της εμβολιαστικής κάλυψης, ειδικά στις ομάδες υψηλού κινδύνου.
ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
Η παχυσαρκία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες σύγχρονες χρόνιες νόσους και επηρεάζει άμεσα τη λειτουργία του αναπνευστικού συστήματος. Οι μεταβολές στη μηχανική του θώρακα, η μείωση των πνευμονικών όγκων και η χρόνια φλεγμονή οδηγούν σε επιδείνωση νοσημάτων όπως το άσθμα, η ΧΑΠ και το σύνδρομο υπνικής άπνοιας.
Η ΕΠΕ προτείνει την καθιέρωση της συστηματικής καταγραφής ανθρωπομετρικών δεικτών στην κλινική πράξη, την ενίσχυση της διεπιστημονικής συνεργασίας και την υλοποίηση παρεμβάσεων πρόληψης από την παιδική ηλικία, με έμφαση στη διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα.
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ
Η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους περιβαλλοντικούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία, συμβάλλοντας σε εκατομμύρια πρόωρους θανάτους παγκοσμίως. Στην Ελλάδα, η έκθεση σε αιωρούμενα σωματίδια (PM2.5, PM10), διοξείδιο του αζώτου και όζον συνδέεται με αυξημένες παροξύνσεις αναπνευστικών νοσημάτων και νοσηλείες.
Η ΕΠΕ προτείνει ενίσχυση της παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα, συστηματική ενημέρωση του πληθυσμού, ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης στις πολιτικές υγείας και ανάπτυξη κατευθυντήριων οδηγιών για την προστασία ευάλωτων ομάδων.
ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ
Ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει η πρώτη αιτία θανάτου από κακοήθεια, με την πλειονότητα των περιστατικών να διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο. Η έλλειψη οργανωμένου προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου στην Ελλάδα συμβάλλει στη χαμηλή επιβίωση.
Η ΕΠΕ υποστηρίζει την εφαρμογή εθνικού προγράμματος screening με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης για ομάδες υψηλού κινδύνου, την ανάπτυξη μητρώου ασθενών, την εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας και την ενίσχυση της ενημέρωσης του κοινού για τα πρώιμα συμπτώματα της νόσου.
ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ
Κεντρικός άξονας της Χάρτας είναι η ανάγκη για διεπιστημονική συνεργασία, ενίσχυση της πρόληψης και συστηματική ενημέρωση του πληθυσμού. Μέσα από κοινές δράσεις με θεσμικούς φορείς υγείας, επιστημονικές εταιρείες και συλλόγους ασθενών, επιδιώκεται η βελτίωση της αναπνευστικής υγείας και η μείωση του φορτίου των χρόνιων νοσημάτων στη χώρα.
Η Χάρτα της ΕΠΕ συνιστά ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο δημόσιας υγείας, με στόχο όχι μόνο την αντιμετώπιση των νοσημάτων του αναπνευστικού, αλλά και τη συνολική αναβάθμιση της πρόληψης και της ποιότητας ζωής του πληθυσμού.
