Η ευθύνη της ενηλικίωσης του παιδιού και η καθηλωμένη παιδικότητα του ενήλικα.

Πρόσφατα, ένας νεαρός ενήλικας την στιγμή που συνελήφθη για παράνομη και  επικίνδυνη οδήγηση, καθώς και άλλες βλάβες δημόσιας περιουσίας, λέγεται ότι αναφώνησε στους αστυνομικούς : είμαι ο γιος του γνωστού πολιτικού Τάδε. Μάλιστα αρχικά τους ρώτησε : « Ξέρετε ποιος είμαι εγώ»; 

Ένας έφηβος δικαιούται να κάνει αυτήν την ερώτηση, καθώς όπως φαίνεται δεν ξέρει ο ίδιος ποιος είναι. Και έχει το δικαίωμα να μην ξέρει ποιος είναι.  Εξάλλου, για αυτό υπάρχει η εφηβεία, η πιο υγιής “ασθένεια” όπως συχνά την αποκαλούμε. Η φάση της ζωής , όπου αναδύονται βαθιές εσωτερικές συγκρούσεις, ξεπηδούν ορμές, και υιοθετούνται συμπεριφορές, που απλά εξυπηρετούν την εκτόνωση της επιθετικότητας που μέσα του κρατά ο άνθρωπος. Μια επιθετικότητα που χρησιμοποιεί ως λίπασμά της, τους φόβους, τις αγωνίες και τα συναισθήματα, που ένας έφηβος δεν έχει μάθει και δεν του έχει ίσως δοθεί, η δυνατότητα να εκφράσει.

Οτιδήποτε δεν έχει τακτοποιηθεί σωστά στο ψυχικό όργανο τα πέντε πρώτα χρόνια, ο έφηβος, καλείται να τα αναγνωρίσει και να τα επανατοποθετήσει. Συχνότερα αίτια για ένα ευάλωτο και ανασφαλές, ενίοτε ασχημάτιστο « Εγώ», αποτελούν παιδικά τραύματα ή γεγονότα “βραχυκυκλωματικά’, που καθηλώνουν την πορεία της ανάπτυξης και τον υγιή σχηματισμό του ως ενήλικο άτομο. Ο φοβισμένος έφηβος, κρατώντας μέσα του ένα κατακερματισμένο «Εγώ» προσπαθεί με κάθε τρόπο, να εκτονώσει το θυμό για τους γονείς τους. Ο βαθύς  φόβος του ασχημάτιστου εαυτού, οδηγεί σε ανεξέλεγκτο θυμό, που πρέπει κάπου να προβληθεί.

Συνήθως πρώτο Θύμα είναι ο ίδιος του ο εαυτός, αυτός ο υποτιμημένος, ελλειμματικός εαυτός που άτσαλα ακτινοβολεί επιθετικότητα και φαίνεται να δικαιώνει την έκφραση του λαού: «όποιον  πάρει ο χάρος». Συνεπώς εκθέτει τον εαυτό του, βάζοντάς τον, στο ρόλο μίας περσόνας που πιστεύει ότι δικαιούται να κάνει ό,τι θέλει, ακόμα και να καταστρέφει. Μία προσπάθεια να προβάλει κάπου κατεστραμμένα κομμάτια, που συνθέτουν τον εαυτό του μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Αυτή η συμπεριφορά  δεν ονομάζεται εφηβεία αλλά διαταραγμένη συμπεριφορά ενός εφήβου, που  σαν ανοριοθέτητο τρομαγμένο αγρίμι επιτίθεται εκθέτοντας τον εαυτό του. Αλλά επειδή δεν ξέρει ποιος ακόμα είναι και  προεξάρχουν τα τραύματά του,  λειτουργεί σαν γιος του πατέρα τον οποίο εκθέτει. Μέσα του, προφανώς, έχει κρατήσει έναν πατέρα που δυσκολεύεται να τον συγκρατήσει ή να τον ελέγξει.

Συχνά μεγάλο ποσοστό της ανάρμοστης συμπεριφοράς ( λήψη αλκοόλ, κάνναβης ή άλλων ουσιών , επικίνδυνης οδήγησης κλπ ) “αφιερώνεται” στον πατέρα ή στη μητέρα. Και τελικά λόγω της όποιας εξάρτησης ο έφηβος και μελλοντικός ενήλικας δεν φεύγει ποτέ από εκείνους. Με τον τρόπο αυτό, «κατασκευάζονται» ενήλικες καθηλωμένοι με εξαρτήσεις και μεγαλώνουν αργότερα παιδιά, των οποίων η παιδικότητα, επίσης θα τραυματιστεί και θα καθηλωθεί.. Τα άλυτα τραύματα των ενηλίκων, που δυσκολεύονται να φροντίσουν με ώριμο τρόπο τα παιδιά τους, μεταφέρονται σε εκείνα.

Αλλά με κάποιο σκληρό, ανώριμο και άκομψο τρόπο ο έφηβος ή η έφηβη αναλαμβάνει την ευθύνη της συμπεριφοράς με την ασυνείδητη ελπίδα να τακτοποιηθεί κάτι μέσα του και ουσιαστικά να αποχωριστεί τα δύσκολα συναισθήματα που η επαφή με το τραύμα προκαλεί, και κατ’ακολουθία να τα εκφράσει. 

Το σίγουρο είναι, ότι τέτοιες περιπτώσεις μας κάνουν να σκεφτούμε, τις συνέπειες που έχει η σχέση των γονιών μεταξύ τους, και πώς αυτή καθρεφτίζεται στο «χτίσιμο» της προσωπικότητας του παιδιού. Συχνά ο έφηβος ‘χρησιμοποιεί” αυτή τη σχέση, για να μας δείξει τις δυσκολίες του οικογενειακού συστήματος και αυτού που επιτελείται βαθιά μέσα στο ψυχικό του όργανο.