Γράφει η Αρετή Μανιώτη*
Το «κράτημα» δεν είναι μόνο φυσική επαφή, είναι μια γέφυρα ασφάλειας, αγάπης και ψυχικής σύνδεσης ανάμεσα στον γονιό και το παιδί. Από τη βρεφική ηλικία έως τα πρώτα χρόνια, η αγκαλιά, το χάδι ή ακόμη και το απλό κράτημα του χεριού έχουν βαθιές νευροβιολογικές και ψυχολογικές επιδράσεις.
Επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η σωματική επαφή ενεργοποιεί το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα, μειώνει την παραγωγή της κορτιζόλης, της ορμόνης του στρες, και αυξάνει την έκκριση ωκυτοκίνης, της λεγόμενης «ορμόνης της αγάπης», η οποία ενισχύει τους δεσμούς και την αίσθηση σύνδεσης.
Η επίδραση αυτή δεν είναι μόνο άμεση. Μακροπρόθεσμα, η σταθερή και ασφαλής σωματική επαφή συμβάλλει στην ανάπτυξη του εγκεφάλου, ενισχύει τα νευρικά κυκλώματα που σχετίζονται με τη συναισθηματική ρύθμιση και την κοινωνικότητα και υποστηρίζει την ψυχοσυναισθηματική ανθεκτικότητα του παιδιού. Ένα παιδί που νιώθει ασφάλεια αναπτύσσει καλύτερη ικανότητα αυτορρύθμισης και μειωμένη ευαλωτότητα στο άγχος.
Το «κρατάω» δεν σημαίνει υπερπροστασία. Σημαίνει ότι το παιδί έχει ένα σταθερό συναισθηματικό «σημείο αναφοράς» ώστε να μπορεί παράλληλα να εξερευνά τον κόσμο και να δοκιμάζει τα όριά του. Οι καθημερινές στιγμές φυσικής επαφής, μια αγκαλιά πριν τον ύπνο, ένα χάδι στο παιχνίδι ή το κράτημα του χεριού σε μια νέα εμπειρία, λειτουργούν ως ρυθμιστικός μηχανισμός συναισθημάτων, μειώνοντας τον φόβο και ενισχύοντας την εμπιστοσύνη.
Η αξία του «κρατήματος» είναι πολυεπίπεδη, ενισχύει την αυτοπεποίθηση, καλλιεργεί την εμπιστοσύνη και βοηθά το παιδί να αναπτύξει δεξιότητες φροντίδας και τρυφερότητας στις μελλοντικές του σχέσεις. Παράλληλα, η σταθερή συναισθηματική στήριξη και η σωματική επαφή συνδέονται με καλύτερη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και πιο ισορροπημένη ρύθμιση νευροορμονών.
Συνολικά, το «κρατάω» είναι ένα απλό αλλά εξαιρετικά ισχυρό εργαλείο αγάπης και ψυχολογικής υποστήριξης. Δεν απαιτεί τίποτα περισσότερο από χρόνο και παρουσία, αλλά τα οφέλη του είναι βαθιά και μακροχρόνια καθώς, ενισχύει την ανάπτυξη του εγκεφάλου, χτίζει αίσθηση ασφάλειας και καλλιεργεί δεσμούς που στηρίζουν το παιδί σε όλη του τη ζωή.
—
* Η Αρετή Μανιώτη είναι παιδίατρος και Διευθύντρια της Παιδιατρικής Κλινικής στο νοσοκομείο «Υγεία» στη Λεμεσό. Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο στην Παιδοπνευμονολογία.
