Όσο περνούν τα χρόνια, ο καρκίνος γίνεται ολοένα και πιο ιάσιμος. Υπάρχουν όμως μορφές της νόσου που παρουσιάζουν αύξηση. Ποιες είναι αυτές;; Τις καταδεικνύει μια νέα παγκόσμια μελέτη.
Ποιοι καρκίνοι αυξάνονται λόγω της παχυσαρκίας;
Η διεθνής ερευνητική ομάδα ανέλυσε δεδομένα για τον καρκίνο από περισσότερες από 200 χώρες μεταξύ 1990 και 2022. Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν μια παγκόσμια αύξηση στους εξής 6 τύπους καρκίνου που συνδέονται στενά με την παχυσαρκία:
| Τύπος καρκίνου | Ηλικιακή ομάδα που επηρεάζεται | Παρατηρούμενη τάση | |
| 1 | Καρκίνος παχέος εντέρου | Νεότεροι και μεγαλύτεροι ενήλικες | Αύξηση παγκοσμίως, ιδιαίτερα μεταξύ των ατόμων κάτω των 50 ετών |
| 2 | Καρκίνος νεφρού | Κυρίως ενήλικες μέσης ηλικίας | Σταθερή αύξηση και στα δύο φύλα |
| 3 | Καρκίνος παγκρέατος | Και τα δύο φύλα, κυρίως άνω των 50 ετών | Μεταξύ των πιο ταχέως αυξανόμενων καρκίνων που σχετίζονται με την παχυσαρκία |
| 4 | Καρκίνος ενδομητρίου | Γυναίκες, 30-70 ετών | Σημαντική αύξηση σε περιοχές υψηλού εισοδήματος |
| 5 | Καρκίνος ωοθηκών | Γυναίκες κάτω των 50 ετών | Σταθερή αύξηση, σχετίζεται με μεταβολικό κίνδυνο |
| 6 | Καρκίνος ήπατος | Κυρίως άνδρες | Συνδέεται με λιπώδη νόσο του ήπατος και παχυσαρκία |
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι αυτό το μοτίβο δεν περιορίζεται σε μία περιοχή. Ενώ οι χώρες υψηλού εισοδήματος εξακολουθούν να καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά συνολικά, οι χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος τώρα “καλύπτουν το χαμένο έδαφος” λόγω των αλλαγών στον τρόπο ζωής, της αστικοποίησης και των διατροφικών αλλαγών προς υψηλής θερμιδικής αξίας και εξαιρετικά επεξεργασμένα τρόφιμα.
Πώς η παχυσαρκία οδηγεί στην ανάπτυξη του καρκίνου
Η παχυσαρκία επηρεάζει την ανάπτυξη του καρκίνου μέσω ενός συνδυασμού ορμονικών, φλεγμονωδών και μεταβολικών οδών. Το υπερβολικό σωματικό λίπος είναι βιολογικά ενεργό: απελευθερώνει κυτοκίνες και ορμόνες που μπορούν να διαταράξουν την κανονική κυτταρική σηματοδότηση και να προωθήσουν την ανάπτυξη του όγκου.
Οι βασικοί μηχανισμοί περιλαμβάνουν:
- Χρόνια φλεγμονή: Η επίμονη χαμηλού βαθμού φλεγμονή βλάπτει το DNA και μεταβάλλει τους μηχανισμούς κυτταρικής επιδιόρθωσης.
- Αντίσταση στην ινσουλίνη: Τα υψηλά επίπεδα ινσουλίνης διεγείρουν τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρκίνου.
- Ορμονική ανισορροπία: Τα αυξημένα οιστρογόνα στο σωματικό λίπος προάγουν ορισμένους καρκίνους, ιδιαίτερα στις γυναίκες.
- Λιπώδης νόσος του ήπατος: Το ηπατικό στρες, που προκαλείται από την παχυσαρκία, συμβάλλει στο ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (καρκίνος ήπατος).
Οι συγγραφείς τόνισαν ότι αυτές οι μεταβολικές επιδράσεις μπορούν να ξεκινήσουν νωρίς στη ζωή, πράγμα που σημαίνει ότι η παρατεταμένη έκθεση στην παχυσαρκία μπορεί να επιταχύνει την εμφάνιση καρκίνου ακόμη και σε νεότερους ενήλικες.
Bigstock
Γιατί η τάση έχει σημασία για όλες τις ηλικιακές ομάδες
Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα της μελέτης είναι ότι οι νεότεροι ενήλικες διαγιγνώσκονται ολοένα και περισσότερο με καρκίνους, οι οποίοι κάποτε θεωρούνταν σχετιζόμενοι με την (προχωρημένη) ηλικία. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα άτομα ηλικίας 30 και 40 ετών εμφανίζουν πλέον πρότυπα καρκίνου παρόμοια με εκείνα που παρατηρούνταν πριν από δεκαετίες σε ασθενείς ηλικίας 50 και 60 ετών.
- Για τους ηλικιωμένους, η παχυσαρκία επιδεινώνει τους υπάρχοντες κινδύνους λόγω γήρανσης, συμπεριλαμβανομένης της ανοσολογικής εξασθένησης και της συσσωρευτικής βλάβης του DNA.
- Για τους νεότερους ενήλικες, η πρώιμη εμφάνιση καρκίνου που σχετίζεται με την παχυσαρκία υποδηλώνει ότι οι μεταβολικές συνέπειες του υπερβολικού βάρους (όπως η φλεγμονή, η αντίσταση στην ινσουλίνη και η ορμονική διαταραχή) ξεκινούν πολύ νωρίτερα απ’ ό,τι πιστεύαμε προηγουμένως.
Πρόληψη: Αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η αντιστροφή αυτών των τάσεων απαιτεί ολοκληρωμένα μέτρα για τον τρόπο ζωής και τη δημόσια υγεία, όχι μόνο ατομική δράση. Η πρόληψη θα πρέπει να ξεκινά νωρίς, ιδανικά στην παιδική ηλικία, αντιμετωπίζοντας την παγκόσμια αύξηση της παχυσαρκίας μέσω πιο υγιεινής διατροφής, άσκησης και πολιτικών παρεμβάσεων.
Ως αποτελεσματικές στρατηγικές πρόληψης προτείνονται τα ακόλουθα:
- Διατήρηση ενός υγιούς βάρους μέσω ισορροπημένης διατροφής και τακτικής σωματικής δραστηριότητας.
- Μείωση της κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων και υψηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη τροφίμων.
- Αύξηση της κατανάλωσης φυτικών ινών από φρούτα, λαχανικά και δημητριακά ολικής αλέσεως.
- Αποφυγή της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ και διακοπή του καπνίσματος.
- Διαχείριση των επιπέδων σακχάρου και χοληστερόλης στο αίμα για την μείωση του μεταβολικού στρες.
Οι ερευνητές κάλεσαν επίσης τις κυβερνήσεις να ενισχύσουν τις πολιτικές πρόληψης της παχυσαρκίας, όπως η βελτιωμένη επισήμανση των τροφίμων, οι φόροι στη ζάχαρη και η αυξημένη πρόσβαση σε προληπτικούς ελέγχους για άτομα υψηλού κινδύνου.
Συμπέρασμα
Η παγκόσμια αύξηση των καρκίνων που σχετίζονται με την παχυσαρκία αναδιαμορφώνει το τοπίο του κινδύνου καρκίνου, επηρεάζοντας τόσο τους νεότερους όσο και τους ηλικιωμένους ενήλικες. Αυτή η νέα έρευνα υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη αντιμετώπισης της παχυσαρκίας ως σημαντικού παράγοντα κινδύνου για καρκίνο, όχι μόνο μέσω ατομικών αλλαγών στον τρόπο ζωής αλλά και μέσω συστηματικών στρατηγικών δημόσιας υγείας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ:
Καρκίνος: Τα εμβόλια για την COVID-19 μπορεί να διπλασιάζουν την επιβίωση
