Οι προκαταλήψεις και το στίγμα στο επίκεντρο της καμπάνιας της Gilead για την Παγκόσμια Ημέρα AIDS

02-12-2025

Με έναν πρωτότυπο τρόπο επέλεξε η Gilead να εκπέμψει την προσήλωσή της στην προσπάθεια για εξάλειψη του στίγματος γύρω από τον HIV.

Στην καμπάνια της για την Παγκόσμια Ημέρα AIDS, η εταιρεία μετατοπίζει το κέντρο βάρους από τα άτομα που ζουν με τον ιό στα άτομα που επιμένουν να στιγματίζουν τους πρώτους.

Έτσι, με το αιχμηρό μήνυμα «Δυστυχώς γι’ αυτούς που δείχνουν, δεν υπάρχει θεραπεία. Ευτυχώς για τον HIV υπάρχει θεραπεία», η Gilead Sciences Ελλάδας μιλά για τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε ως κοινωνία τον HIV. Στρέφει λοιπόν την προσοχή σε εκείνους «που δείχνουν με το δάχτυλο», δηλαδή σε όσους εξακολουθούν να στιγματίζουν, υπενθυμίζοντας ότι το πραγματικό εμπόδιο δεν είναι ο HIV αλλά οι προκαταλήψεις γύρω από αυτόν.

Η καμπάνια (υλοποιείται σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Μελέτης και Αντιμετώπισης του AIDS και τον Σύλλογο Οροθετικών Ελλάδος «Θετική Φωνή») έρχεται να «απαντήσει» στα ευρήματα της νέας πανευρωπαϊκής έρευνας κοινής γνώμης που πραγματοποίησε η Gilead —11.779 πολίτες σε 11 χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας— και η οποία αναδεικνύει πόσο επίμονα παραμένουν, εν έτει 2025, οι μύθοι και παρανοήσεις σχετικά με τον HIV. Το 88% των πολιτών αναγνωρίζει ότι η καθημερινή επαφή δεν μεταδίδει τον ιό, ωστόσο ένα σημαντικό ποσοστό εξακολουθεί να πιστεύει λανθασμένα ότι ο HIV μεταδίδεται μέσω κοινόχρηστης τουαλέτας, πιάτων ή τσιμπήματος εντόμων. Επιπλέον, 20–30% δηλώνουν ότι «δεν γνωρίζουν» — ένδειξη ότι η ενημέρωση παραμένει άνισα κατανεμημένη.

Επιπλέον, η κοινωνική απόσταση παραμένει ισχυρή: μόνο ένα στα δύο άτομα θα συνεργαζόταν επαγγελματικά, θα νοίκιαζε σπίτι ή θα καθόταν δίπλα σε κάποιον που ζει με HIV, ενώ μόλις ένα στα τρία θα τον σκεφτόταν ως φίλο ή σύντροφο. Αυτή η απόσταση μεταφράζεται σε αποφυγή φροντίδας: πολλοί άνθρωποι φοβούνται την κοινωνική αντίδραση και αποφεύγουν να κάνουν τεστ ή να αναζητήσουν ιατρική υποστήριξη. Αυτό οδηγεί σε αυξημένες καθυστερημένες διαγνώσεις και, συνεπώς, σε υψηλότερο κίνδυνο μετάδοσης στην κοινότητα.

Η έρευνα αποκαλύπτει επίσης την περιορισμένη γνώση γύρω από το U=U (Undetectable= Untransmittable). Μόνο 1 στους 4 γνωρίζει και αποδέχεται ότι ένα άτομο σε θεραπεία, με μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο, δεν μεταδίδει τον ιό στους σεξουαλικούς του συντρόφους. Η χαμηλή αυτή αναγνωρισιμότητα δεν αντανακλά την επιστημονική πραγματικότητα — αντανακλά το βάρος του στίγματος.

Όλα τα παραπάνω επιβεβαιώνουν ότι η πρόοδος στη δημόσια υγεία δεν κρίνεται μόνο από τις διαθέσιμες θεραπείες, αλλά και από την ικανότητα της κοινωνίας να υπερβεί τις προκαταλήψεις που εξακολουθούν να επηρεάζουν την καθημερινότητα των ανθρώπων με HIV. Η φετινή καμπάνια της Gilead στοχεύει ακριβώς σε αυτή τη μετατόπιση: να ενισχύσει τον δημόσιο διάλογο, να αμφισβητήσει τα στερεότυπα και να αναδείξει ότι η HIV λοίμωξη είναι πλέον μια διαχειρίσιμη χρόνια πάθηση, η οποία δεν πρέπει να καθορίζει τη θέση ενός ανθρώπου στην κοινωνία.

Η φετινή καμπάνια της Gilead αναδεικνύει τη σημασία της σύμπραξης επιστήμης, κοινότητας και πολιτείας. Το μήνυμα προς το κοινό είναι σαφές και ενδυναμωτικό: κάνε το τεστ, ενημερώσου, αξιοποίησε τις διαθέσιμες θεραπείες και διεκδίκησε μια ζωή χωρίς φόβο και χωρίς στίγμα.