Παχυσαρκία: Πώς μειώνει τη γονιμότητα των γυναικών

παχυσαρκία
24-10-2025

Η νοσογόνος παχυσαρκία δεν είναι απλά θέμα αισθητικής. Είναι μία χρόνια μεταβολική και ορμονική διαταραχή. Κι όπως φαίνεται… εκτός απο καρδιά, πνευμόνια και σκελετό,  επηρεάζει αρνητικά ΚΑΙ αρνητικά τη γονιμότητα της γυναίκας.

Οι γυναίκες με πολύ υψηλό δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ από 40 kg/m2 και πάνω) εμφανίζουν συχνά:

  • Ασταθή έμμηνο κύκλο
  • Ανωοθυλακιορρηξία
  • Δυσκολία σύλληψης, ακόμα και όταν καταφεύγουν σε μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής

Ο ρόλος της βαριατρικής χειρουργικής

Η βαριατρική χειρουργική μπορεί να βοηθήσει τις παχύσαρκες γυναίκες. Στην πραγματικότητα, έχει μελετηθεί επισταμένα η συσχέτιση της παχυσαρκίας με την αναπαραγωγική υγεία και τα δυνητικά οφέλη που παρέχουν οι χειρουργικές επεμβάσεις για αδυνάτισμα.

Σε συστηματική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε προσφάτως στην ιατρική επιθεώρηση Life, επιστήμονες από τη χώρα μας ανέλυσαν τα δεδομένα από 34 προγενέστερες κλινικές μελέτες. Όπως διαπίστωσαν, περισσότερο από το 75% των γυναικών που υποβλήθηκαν σε βαριατρική επέμβαση, εμφάνισαν:

  • Επαναφορά της ωορρηξίας
  • Ρύθμιση του εμμήνου κύκλου
  • Αυξημένες πιθανότητες φυσικής σύλληψης

Επιπλέον, σε σύγκριση με παχύσαρκες γυναίκες χωρίς απώλεια βάρους, όσες έμειναν έγκυοι μετά τη χειρουργική απώλεια βάρους παρουσίασαν χαμηλότερα ποσοστά:

  • Διαβήτη κύησης
  • Υπέρτασης
  • Μακροσωμίας νεογνών

Οι ειδικοί, ωστόσο, επισημαίνουν ότι μετά από μία βαριατρική επέμβαση η γυναίκα πρέπει να περιμένει 12-18 μήνες πριν προσπαθήσει να μείνει έγκυος. Και αυτό για να αποκατασταθούν θρεπτικά αποθέματα και ορμονικές ισορροπίες.

Πως σχετίζονται απώλεια βάρους και γονιμότητα

Οι επιστήμονες έχουν διερευνήσει ενδελεχώς και τους μοριακούς μηχανισμούς που συνδέουν την παχυσαρκία, την βαριατρική επέμβαση και τη γονιμότητα.

Σε προοπτική μελέτη που δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση Journal of Clinical Medicine, συμμετείχαν 29 γυναίκες. Είχαν ηλικία κάτω των 40 ετών. Όλες τους υποβλήθηκαν σε «γαστρικό μανίκι» (γαστρεκτομή sleeve), μία βαριατρική επέμβαση κατά την οποία αφαιρείται μεγάλο τμήμα του στομάχου.

Οι επιστήμονες τις παρακολούθησαν πριν και 6 μήνες μετά από την επέμβαση. Μεταξύ άλλων, μέτρησαν δείκτες της γονιδιακής έκφρασης που σχετίζονται με την όρεξη και την αναπαραγωγή (CART και λεπτίνη).

Όπως διαπίστωσαν, μετά την επέμβαση υπήρξε σημαντική μείωση στην έκφραση αυτών των δεικτών. Βελτιώθηκαν επίσης βασικές ορμόνες της γονιμότητας, όπως οι:

  • FSH
  • LH
  • Οιστραδιόλη
  • AMH

Με απλά λόγια: η μοριακή και ορμονική απορρύθμιση που «μπλοκάρει» την ωορρηξία, είχε αρχίσει να υποχωρεί έξι μήνες μετά την βαριατρική επέμβαση.

«Γέφυρα» γονιμότητας

Σε τρίτη δημοσίευση στην επιθεώρηση Antioxidants, οι επιστήμονες ανέδειξε τον ρόλο του μονοξειδίου του αζώτου (NO) ως «γέφυρας» ανάμεσα στον μεταβολισμό και τη γονιμότητα. Και αυτή η μελέτη διεξήχθη σε γυναίκες με νοσογόνο παχυσαρκία. Μετά τη βαριατρική επέμβαση αυξήθηκε η έκφραση του ενζύμου eNOS (που παράγει NO), ενώ μειώθηκαν δείκτες οξειδωτικού στρες.

Το NO βελτιώνει τη μικροκυκλοφορία και την αγγειακή λειτουργία στις ωοθήκες και στο ενδομήτριο. Και οι δύο είναι κρίσιμες για την ωρίμανση ωαρίων, την ωορρηξία και την εμφύτευση εμβρύου.

Τα ευρήματα συνολικά σκιαγραφούν μια νέα, ολοκληρωμένη προσέγγιση για γυναίκες με νοσογόνο παχυσαρκία και υπογονιμότητα: προσεκτικός προεγχειρητικός έλεγχος, εξατομικευμένη επιλογή τεχνικής (π.χ. sleeve), στενή μετεγχειρητική παρακολούθηση θρέψης (σίδηρος, Β12, φυλλικό, D), και σωστός χρονισμός προσπάθειας σύλληψης.

Η βαριατρική χειρουργική μπορεί στο σωστό πλαίσιο να λειτουργήσει ως θεραπευτική «γέφυρα» που αποκαθιστά τη φυσική γονιμότητα και μειώνει κινδύνους της κύησης.

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ:
Κατευθυντήριες Οδηγίες: Συμμετοχή Παιδιάτρων στην υλοποίηση της Εθνικής Δράσης για την Αντιμετώπιση της Παιδικής Παχυσαρκίας