Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη: Ενημερωθείτε για τη Βιταμίνη D!

13-11-2016

Στις 14 Δεκέμβρη είναι η Παγκόσμια Ημέρα για το Διαβήτη. Αποτελεί εξαιρετική ευκαιρία για να εξεταστείτε, να ενημερωθείτε και να θέσετε νέους στόχους στον εαυτό σας για τον καλύτερο έλεγχο του ζαχάρου. Τα θέματα προς συζήτηση πολλά και σχεδόν όλα απαραίτητα.  Η διαχείριση του διαβήτη,  τύπου Ι ή ΙΙ, περιλαμβάνει το τρίπτυχο: φαρμακευτική αγωγή, φυσική δραστηριότητα και διατροφή. Η ισορροπία των τριών αυτών παραγόντων στην καθημερινή ζωή του ασθενούς απαιτεί συνεχή επιμονή και κινήσεις «ακριβείας».  

Πολλές φορές, και όχι άδικα, οι συμβουλές διατροφής για τον καλύτερο έλεγχο του ζαχάρου  φαντάζουν πολύπλοκες. Ναι ή όχι στα δημητριακά; Πόσους υδατάνθρακες; Τι σχέση έχουν τα λιπαρά με το  ζάχαρο; Αναψυκτικά λάιτ; Και ο κατάλογος μοιάζει να μην έχει τέλος. Μία σημαντική όμως σχέση έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια και αξίζει να τη γνωρίζετε. Αυτή αφορά τη σύνδεση της βιταμίνης D με το διαβήτη, η οποία έχει μελετηθεί εκτενώς. Μάλιστα, το συγκεκριμένο ζήτημα απασχολεί ιδιαίτερα την Ελλάδα, όπου τα ποσοστά έλλειψης της βιταμίνης στους ενήλικες μπορεί να αγγίξουν ακόμη και το 50%.

Μία όχι και τόσο παράδοξη σχέση

Η βιταμίνη D συντίθεται στα κύτταρα του δέρματος κατά την έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία, ενώ η συμμετοχή τροφών όπως το συκώτι, ο κρόκος των αυγών και τα λιπαρά ψάρια να είναι πολύ μικρή. Οι ώρες που ο σύγχρονος άνθρωπος περνά μέσα στο γραφείο, το σπίτι ή το αυτοκίνητο, η χρήση αντηλιακού καθώς και άλλες συνήθειες έχουν οδηγήσει το 13% του Ευρωπαϊκού πληθυσμού σε έλλειψη της βιταμίνης του «ήλιου», με τις νότιες χώρες όπως η δική μας να αντιμετωπίζουν εντονότερο πρόβλημα. Η πιο γνωστή συνέπεια της έλλειψης βιταμίνης D είναι η οστεοπόρωση και η σκελετική υγεία εν γένει. Το πολύτιμο όμως αυτό θρεπτικό συστατικό φαίνεται πως είναι απαραίτητο για την ομαλή λειτουργία σχεδόν κάθε ανθρώπινου κυττάρου, από την κορυφή μέχρι τα νύχια.

Κάπως έτσι, και ύστερα από χρόνια ερευνών, οι ειδικοί οδηγήθηκαν στο συμπέρασμα πως η βιταμίνη D έχει σχέση και με το διαβήτη. Συγκεκριμένα πιστεύεται πως επηρεάζει τη λειτουργία των κυττάρων στο πάγκρεας που είναι υπεύθυνα για την έκκριση της ορμόνης ινσουλίνης. Θυμηθείτε πως η τελευταία είναι εκείνη που βοηθά το σώμα να διαχειριστεί το ζάχαρο, δηλαδή τους υδατάνθρακες της τροφής. Επιπλέον η βιταμίνη D βελτιώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη, δηλαδή την ικανότητα των ίδιων των κυττάρων να «συνεργάζονται» με την ινσουλίνη. Τέλος, ο τρόπος για να σημάνει συναγερμός στο σώμα είναι η δημιουργία φλεγμονής. Σε άτομα με αυξημένο ζάχαρο τα επίπεδα φλεγμονής είναι πολύ υψηλά. Πρόσφατα μία ομάδα ειδικών κατάφερε να δείξει πως η βιταμίνη D καταφέρνει να ρυθμίσει τα μικροφάγα κύτταρα που σημαίνουν συναγερμό, και τελικά ελέγχουν τη φλεγμονή

Τι μπορείτε να εσείς να κάνετε

Παγκοσμίως τα κρούσματα ζαχαρώδους διαβήτη αυξάνονται παράλληλα με την έλλειψη βιταμίνης D. Η αλήθεια είναι πως εάν δεν έχετε έλλειψη της βιταμίνης η αυξημένη πρόσληψη αυτής δεν αποτελεί προτεραιότητα. Μια συμβουλή θα ήταν πως εάν δεν γνωρίζετε πόση βιταμίνη D έχετε αξίζει να τη μετρήσετε στην επόμενη αιματολογική εξέταση. Ιδιαίτερα εάν έχετε αυξημένο ζάχαρο και επιπλέον κιλά, δεν αθλείστε, δεν σας βλέπει ο ήλιος, είστε άνω τον 60 ετών ή είστε γυναίκα στην εμμηνόπαυση έχετε αυξημένες πιθανότητες να σας λείπει η πολύτιμη αυτή βιταμίνη. Πολλοί ειδικοί συνιστούν την καθημερινή λήψη τουλάχιστον 800IU βιταμίνης D, ποσότητας η οποία εξασφαλίζεται κυρίως μέσω των εμπλουτισμένων τροφίμων και των συμπληρωμάτων διατροφής. Τέλος, συζητείστε με τον ιατρό σας πως μπορείτε να αντιμετωπίσετε την έλλειψη βιταμίνης D με στόχο να συμπληρώσετε κάθε κομμάτι του παζλ για την αντιμετώπιση του διαβήτη. 

Δείτε το αρχείο θεμάτων του healthview για το Διαβήτη πατώντας εδώ.

Ήβη Παπαϊωάννου, MS, RDN

Διαιτολόγος, Διατροφολόγος

Μέλος της Ακαδημίας Διατροφής και Διαιτολογίας, ΗΠΑ

[email protected]gmail.com

Βιβλιογραφία:

  • Wimalawansa SJ. Associations of vitamin D with insulin resistance, obesity, type 2 diabetes, and metabolic syndrome. J Steroid Biochem Mol Biol. 2016 Sep 20. pii: S0960-0760(16)30253-9.
  • Nardin M, Verdoia M, Schaffer A, Barbieri L, Marino P, De Luca G; Novara Atherosclerosis Study Group (NAS). Vitamin D status, diabetes mellitus and coronary artery disease in patients undergoing coronary angiography. Atherosclerosis. 2016 Jul;250:114-21.
  • Diabetes Forecast. By Andrew Curry. The Role of Vitamin D in Type 2 Diabetes. Can it help overcome insulin resistance? December 2011. Accessed 12/11/2016.
  • http://www.diabetesforecast.org/2011/dec/the-role-of-vitamin-d-in-type-2-diabetes.html?referrer=https://www.google.gr/
  • Stokes CS, Lammert F. Vitamin D supplementation: less controversy, more guidance needed. F1000Res. 2016 Aug 17;5. pii: F1000 Faculty Rev-2017.