Γράφει η Αρετή Μανιώτη*
Τι είναι η παιδική οστεοπόρωση
Η παιδική οστεοπόρωση αποτελεί σπάνια αλλά σημαντική οστική διαταραχή, που χαρακτηρίζεται από μειωμένη οστική μάζα και αυξημένη ευθραυστότητα των οστών σε παιδιά και εφήβους. Παρά το γεγονός ότι η οστεοπόρωση θεωρείται κυρίως νόσημα ενηλίκων, στα παιδιά εμφανίζεται συνήθως ως δευτερογενής οστεοπόρωση, συνδεόμενη με χρόνια νοσήματα (π.χ. φλεγμονώδη νοσήματα, νεφρική ανεπάρκεια, εντερικές παθήσεις), μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών ή γενετικά σύνδρομα που επηρεάζουν την οστική πυκνότητα.
Σπανιότερα, μπορεί να εμφανιστεί ως πρωτογενής οστεοπόρωση λόγω μονογονιδιακών διαταραχών, όπως το σύνδρομο Osteogenesis Imperfecta.
Συμπτώματα και κλινική εικόνα
Η κλινική εικόνα περιλαμβάνει:
- Eπαναλαμβανόμενα κατάγματα μετά από ήπιο τραυματισμό
- Άτυπους πόνους στα οστά ή στις αρθρώσεις
- Δυσκολία στην κινητικότητα
- Καθυστέρηση στην ανάπτυξη σε σχέση με τους συνομηλίκους.
Η αναγνώριση αυτών των σημείων πρέπει να ακολουθείται από λεπτομερές ιστορικό και αντικειμενική εξέταση.
Διαφορική διάγνωση
Η παιδική οστεοπόρωση μπορεί να μοιάζει με άλλε καταστάσεις, γι΄ αυτό η διαφορική διάγνωση είναι σημαντική. Συμπεριλαμβάνει:
- Mεταβολικές οστεοπάθειες (π.χ. ραχίτιδα λόγω έλλειψης βιταμίνης D)
- Eνδοκρινολογικές διαταραχές (υποθυρεοειδισμός, υπογοναδισμός)
- Nεοπλασματικές καταστάσεις που επηρεάζουν τα οστά
- Xρόνια φλεγμονώδη νοσήματα
- Διατροφικές ανεπάρκειες.
Σημαντικό είναι να διαφοροποιείται η πρωτογενής οστεοπόρωση από δευτερογενείς μορφές και να αναγνωρίζεται η αιτία για την κατάλληλη θεραπευτική στρατηγική.
Διαγνωστική προσέγγιση
Η αξιολόγηση περιλαμβάνει:
- Eργαστηριακό έλεγχο για ασβέστιο, φωσφόρο, αλκαλική φωσφατάση , βιταμίνη D, ενδοκρινολογικές παράμετροι.
- Απεικονιστικές εξετάσεις, κυρίως DEXA scan για μέτρηση οστικής πυκνότητας.
- Παρακολούθηση από παιδίατρο και παιδοενδοκρινολόγο, με τακτική επαναξιολόγηση της οστικής μάζας και της ανάπτυξης.
Αντιμετώπιση και πρόληψη
Η θεραπεία στοχεύσει σε:
- Aντιμετώπιση της υποκείμενης αιτίας
- Υποστήριξη της οστικής υγείας μέσω κατάλληλης διατροφής (πλούσια σε ασβέστιο και βιταμίνη D)
- Ενίσχυση της σωματικής δραστηριότητας
- Εφόσον απαιτείται, στη φαρμακευτική παρέμβαση με διφωσφονικά ή άλλες οστικές θεραπείες υπό ιατρική επίβλεψη.
Η έγκαιρη διάγνωση και σωστή διαχείριση μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο μελλοντικών καταγμάτων και μακροχρόνιων επιπτώσεων στην οστική υγεία του παιδιού.
—
* Η Αρετή Μανιώτη είναι παιδίατρος και Διευθύντρια της Παιδιατρικής Κλινικής στο νοσοκομείο «Υγεία» στη Λεμεσό. Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο στην Παιδοπνευμονολογία.
