Lifestyle Medicine Qs & As
Με τον Νικόλαο Θεοδωράκη
Η διατροφή του ανθρώπου έχει αλλάξει δραματικά μέσα σε λίγες δεκαετίες. Τρόφιμα που για χιλιάδες χρόνια αποτελούσαν τη βάση της ανθρώπινης διατροφής όπως φρούτα, λαχανικά, όσπρια, αυγά, ψάρια, κρέας, ξηροί καρποί και δημητριακά, αντικαθίστανται ολοένα περισσότερο από βιομηχανικά προϊόντα έτοιμα προς κατανάλωση.
Αυτά είναι τα λεγόμενα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα (ultra-processed foods – UPFs).
Δεν μιλάμε απλώς για τρόφιμα που έχουν υποστεί κάποια επεξεργασία. Μιλάμε για βιομηχανικά προϊόντα που συχνά έχουν σχεδιαστεί ώστε να είναι εξαιρετικά εύγευστα, εύκολα στην κατανάλωση και με μεγάλη διάρκεια ζωής.
Και τα επιστημονικά δεδομένα γίνονται ολοένα πιο δύσκολο να αγνοηθούν: όσο μεγαλύτερη είναι η κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, τόσο συχνότερα παρατηρούνται παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, καρδιαγγειακά νοσήματα και πρόωρη θνησιμότητα.
Η λύση δεν είναι να ψάχνουμε πόσα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα «επιτρέπεται» να χωρέσουμε στη διατροφή μας.
Η λύση είναι να επιστρέψουμε στο πραγματικό φαγητό.
Q. Τι είναι τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα;
A. Σύμφωνα με την ταξινόμηση NOVA, πρόκειται συνήθως για βιομηχανικά παρασκευάσματα που αποτελούνται από πολλαπλά συστατικά και συχνά περιλαμβάνουν ουσίες που δεν χρησιμοποιούνται συνήθως στην οικιακή μαγειρική.
Σε αυτά μπορεί να περιλαμβάνονται αρωματικές ύλες, χρωστικές, γαλακτωματοποιητές, γλυκαντικά, τροποποιημένα άμυλα, απομονωμένες πρωτεΐνες και άλλες ουσίες που χρησιμοποιούνται για τη διαμόρφωση της γεύσης, της υφής, της εμφάνισης και της διάρκειας ζωής του προϊόντος.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι πολλά αναψυκτικά, συσκευασμένα γλυκά, μπισκότα, πατατάκια, δημητριακά πρωινού, στιγμιαία γεύματα, έτοιμα επιδόρπια και άλλα βιομηχανικά snacks.
Q. Είναι το ίδιο ένα επεξεργασμένο και ένα υπερεπεξεργασμένο τρόφιμο;
A. Όχι.
Αυτός είναι ένας πολύ σημαντικός διαχωρισμός.
Το ελαιόλαδο παράγεται με επεξεργασία. Το γιαούρτι προκύπτει μέσω ζύμωσης. Τα κατεψυγμένα λαχανικά έχουν υποστεί επεξεργασία. Το γάλα παστεριώνεται.
Η επεξεργασία από μόνη της δεν μετατρέπει ένα τρόφιμο σε κακή διατροφική επιλογή.
Το πρόβλημα είναι η μετάβαση από το τρόφιμο στο βιομηχανικά σχεδιασμένο διατροφικό προϊόν.
Άλλο ένα μπολ γιαούρτι με φρούτα και ξηρούς καρπούς και άλλο ένα βιομηχανικό επιδόρπιο με μακρύ κατάλογο συστατικών.
Θα ακολουθήσουν δύο ακόμη Qs & As για τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.
—
Νικόλαος Θεοδωράκης, M.D., Ph.D.(c), dipABLM, SCOPE
Επιστημονικός Διευθυντής “Giatros Nutrition” | Διπλωματούχος του American Board of Lifestyle Medicine (ABLM) | Πιστοποιημένος στην Αντιμετώπιση της Παχυσαρκίας (SCOPE) | World Obesity Federation (WOF)
