Όταν μιλάμε για μορφές που έχει η άνοια το μυαλό μας πάει κατευθείαν στο Αλτσχάιμερ. Δεν είναι όμως μόνο αυτό.
Σύμφωνα με την Κλαρίσα Γκίμπελ, ανώτερη ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ και επικεφαλής ερευνών για τις ανισότητες στην άνοια σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, εκτιμάται ότι υπάρχουν περισσότερες από 100 διαφορετικές μορφές άνοιας.
Η νόσος Αλτσχάιμερ, όπως σημειώνει η ίδια σε άρθρο της στο The Conversation, είναι η πιο συχνή μορφή, καθώς αφορά περίπου το 60% των περιπτώσεων. Ωστόσο, το υπόλοιπο 40% περιλαμβάνει σπανιότερους τύπους άνοιας, με αποτέλεσμα συχνά να καθυστερεί ο εντοπισμός του ιατρικού προβλήματος, η παραπομπή σε εξιδεικευμένο γιατρό αλλά και να απαιτείται πιο σύνθετη φροντίδα. Γι’ αυτό και τονίζει ότι η γνώση και η ικανότητα έγκαιρης αναγνώρισης ύποπτων συμπτωμάτων είναι καθοριστικής σημασίας, ώστε τα αγαπημένα μας πρόσωπα να λάβουν έγκαιρα την κατάλληλη φροντίδα.
Οι 4 μορφές που δεν ξέραμε πως έχει η άνοια
1 Οπίσθια φλοιική ατροφία
Η οπίσθια φλοιική ατροφία (γνωστή και ως σύνδρομο Benson) επηρεάζει κυρίως την οπτική και χωρική λειτουργία. Και αντίθετα από την Αλτσχάιμερ, τουλάχιστον στα αρχικά στάδια, η μνήμη παραμένει αναλοίωτη.
Πιο συγκεκριμένα, οι ασθενείς μπορεί να βιώνουν οπτικές ψευδαισθήσεις και να αντιμετωπίζουν προβλήματα προσανατολισμού στον χώρο. Κάπως έτσι, σταδιακά η ανάγνωση γίνεται πιο δύσκολη όπως και ο εκτίμηση του βάθους και της απόστασης π.χ. ενός σκαλιού σε μία σκάλα. Οσο για τα συμπτώματα, αυτά συνήθως εμφανίζονται μεταξύ 55 και 65 ετών.
Σε κάθε περίπτωση, οι ερευνητές παραδέχονται ότι έχουν πολλά ακόμη να μάθουν για τη συγκεκριμένη κατάσταση. Στο πλαίσιο αυτό, προσπαθούν έως σήμερα να κατανοήσουν αν αποτελεί ξεχωριστό τύπο άνοιας ή άτυπη μορφή της Αλτσχάιμερ. Και αυτό διότι οι δύο νόσοι μοιράζονται τις ίδιες εγκεφαλικές αλλαγές αν και τα συμπτώματα διαφέρουν. Εκτιμάται, επίσης, ότι μεταξύ 5% έως και 15% των ατόμων με Αλτσχάιμερ έχουν και το συγκεκριμένο σύνδρομο.
2 Νόσος Creutzfeld-Jakob
Η νόσος Creutzfeld-Jakob, που επηρεάζει περίπου ένα άτομο στο ένα εκατομμύριο, εξελίσσεται ταχύτατα – πολύ πιο γρήγορα από την Αλτσχάιμερ.
Προκαλείται από την παθολογική αναδίπλωση μιας πρωτεΐνης – γνωστής ως prion – με τους ασθενείς να εμφανίζουν ήδη από τα πρώτα στάδια προβλήματα μνήμης και κίνησης ενώ συχνά εκδηλώνουν ακούσιες, σπασμωδικές κινήσεις. Στους παράγοντες κινδύνου συμπεριλαμβάνονται η προχωρημένη ηλικία όπως και η γενετική προδιάθεση (σε 10-15% των περιπτώσεων). Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις η αιτία μπορεί να βρίσκεται στην κατανάλωση μολυσμένου κρέατος (νόσος των «τρελών αγελάδων»).
3 Μετωποκροταφική άνοια
Αντίστοιχα, η μετωποκροταφική άνοια σε συνδυασμό με τη νόσο του κινητικού νευρώνα (FTD-MND) είναι μια σύνθετη κατάσταση. Περίπου το 10-15% των ατόμων με μετωποκροταφική άνοια αναπτύσσουν επίσης νόσο κινητικού νευρώνα. Αυτή η συνύπαρξη φαίνεται να σχετίζεται με μετάλλαξη στο γονίδιο C9orf72, γεγονός που δείχνει ότι μπορεί να έχει κληρονομική βάση.
Οι ασθενείς εμφανίζουν πολλά μυϊκά προβλήματα, όπως μυϊκή ατροφία, δυσκαμψία και δυσκολία στην κατάποση – συμπτώματα που δεν συνδέονται συνήθως με την άνοια και τα προβλήματα μνήμης. Δεν είναι εντούτοις έως και σήμερα σαφές εάν η μετωποκροταφική άνοια εμφανίζεται πρώτη και ακολουθεί η νόσος κινητικού νευρώνα ή το αντίστροφο.
4 Προϊούσα υπερπυρηνική παράλυση
Η προϊούσα υπερπυρηνική παράλυση είναι μια ακόμη σπάνια νευρολογική πάθηση που προκαλεί τόσο άνοια όσο και προβλήματα κίνησης.
Εκτιμάται ότι επηρεάζει περίπου 5-6 άτομα ανά 100.000 πληθυσμού, παρ’ όλ’ αυτά η διάγνωσή της καθυστερεί συχνά, καθώς τα συμπτώματά της μιμούνται τη νόσο Πάρκινσον.
Οι ασθενείς έχουν υψηλό κίνδυνο πτώσεων λόγω προβλημάτων στην όραση ενώ αντιμετωπίζουν και προβλήματα κίνησης. Μπορεί επίσης να έχουν δυσκολίες στη συγκέντρωση και την επίλυση προβλημάτων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ:
Άνοια: Ποια τροφή μπορεί να την επιδεινώνει σε άτομα με συγκεκριμένο γονότυπο
