Άρθρο του Μιχάλη Κατρίνη, Βουλευτή Ηλείας, ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αλλάξει την πρόληψη, τη διάγνωση, την παρακολούθηση των χρόνιων ασθενών και την οργάνωση των υπηρεσιών υγείας. Μπορεί να βοηθήσει τον γιατρό να επεξεργάζεται ταχύτερα πληροφορίες, να μειώσει τη γραφειοκρατία και να βελτιώσει τον προγραμματισμό. Η αξία της θα κριθεί από το αν αυτές οι δυνατότητες μετατρέπονται σε καλύτερη και ασφαλέστερη υγειονομική φροντίδα για τους ασθενείς.
Η τεχνητή νοημοσύνη έρχεται να ενταχθεί σε ένα σύστημα με ελλείψεις προσωπικού, μεγάλες αναμονές και ανισότητες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, στην Ελλάδα, το 21,5% όσων χρειάστηκαν ιατρική εξέταση ή θεραπεία το 2025 δεν την έλαβαν τουλάχιστον μία φορά. Για το 70,9% από αυτούς, βασικό εμπόδιο ήταν το κόστος. Χωρίς διαθέσιμους γιατρούς, εξετάσεις και συνέχεια στη θεραπεία, το καλύτερο ψηφιακό εργαλείο θα παράγει πληροφορίες που το σύστημα δεν θα μπορεί να αξιοποιήσει. Το πιο σύγχρονο λογισμικό δεν καλύπτει μια κενή βάρδια ιατρού, ούτε ανοίγει ένα κλειστό χειρουργείο.
Η τεχνολογία αποκτά κοινωνική αξία όταν περιορίζει τις ανισότητες λόγω απόστασης, αναμονής, κόστους θεραπείας. Η τηλεϊατρική μπορεί να αποτρέψει άσκοπες μετακινήσεις και να φέρει ειδικευμένη υποστήριξη στην περιφέρεια, εφόσον υπάρχουν στελεχωμένα Κέντρα Υγείας, κατάλληλος εξοπλισμός και παρακολούθηση μετά την τηλεσυνεδρία.
Απαραίτητη προϋπόθεση στη χρηση της τεχνητής νοημοσύνης στην υγεία είναι η ανθρώπινη εποπτεία. Ο γιατρός πρέπει να γνωρίζει τα όρια κάθε εφαρμογής, να ελέγχει την υπόδειξή της και να την απορρίπτει, όταν η κλινική του κρίση το επιβάλλει. Η ευθύνη για ένα σφάλμα δεν μπορεί να μεταφέρεται μονομερώς στον επαγγελματία υγείας. Πρέπει να κατανέμεται καθαρά ανάμεσα στον κατασκευαστή, τον προμηθευτή, τη διοίκηση της μονάδας που επιλέγει την σύγχρονη τεχνολογία και την εφαρμόζει μέσα από κατάλληλη εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού.
Η ασφαλής λειτουργία των εφαρμογών απαιτεί αξιόπιστα δεδομένα και ανθεκτικές ψηφιακές υποδομές. Όσο περισσότερες κρίσιμες λειτουργίες περνούν σε ψηφιακά συστήματα, τόσο περισσότερο η κυβερνοασφάλεια συνδέεται με τη συνέχεια της περίθαλψης. Μια επίθεση μπορεί να διακόψει εργαστήρια, συνταγογράφηση, χειρουργεία και την πρόσβαση σε ιατρικούς φακέλους ή να διαρρεύσει ιατρικά δεδομένα.
Σήμερα είμαστε «γυμνοί» απέναντι στις κυβερνοεπιθέσεις. Το γεγονός ότι η πρώτη σχετική διυπουργική σύσκεψη για την προστασία υποδομών και δικτύων έγινε μόλις τον περασμένο Ιούνιο δείχνει πόσο καθυστερημένα αντιμετωπίστηκε μια απειλή που εξελίσσεται εδώ και χρόνια. Κάθε νοσοκομείο χρειάζεται σχέδιο αδιάλειπτης λειτουργίας, ασφαλή αντίγραφα δεδομένων, ασκήσεις ετοιμότητας, εκπαιδευμένο προσωπικό και αυστηρό έλεγχο των εξωτερικών συνεργατών.
Ένα σύγχρονο κράτος οφείλει να παρουσιάσει ενιαίο σχέδιο, με ασφαλή και διαλειτουργικά δεδομένα, εκπαίδευση των υγειονομικών, σταθερή χρηματοδότηση και δημόσια λογοδοσία για το κόστος και τα αποτελέσματα. Για το ΠΑΣΟΚ, η μεταρρύθμιση που μπορεί να αλλάξει την εικόνα μέσα στην επόμενη πενταετία είναι ένα καθολικό δίκτυο ισχυρής πρωτοβάθμιας φροντίδας, συνδεδεμένο με πλήρη ηλεκτρονικό φάκελο υγείας και στελεχωμένες τοπικές δομές.
Σε αυτή τη βάση, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να γίνει εργαλείο καλύτερου συντονισμού, ποιοτικότερης φροντίδας και ανθεκτικότητας. Η επιτυχία της θα μετρηθεί στον χρόνο που κερδίζει ο γιατρός, στην ταλαιπωρία που αποφεύγει ο πολίτης και στην ικανότητα του δημόσιου συστήματος να συνεχίζει να λειτουργεί όταν δοκιμάζεται. Ενός συστήματος που πρέπει να ανασυγκροτηθεί για να προσφέρει ποιοτικές υπηρεσίες υγείας σε όλους τους πολίτες.
