Αφιερωμένο στους αναγνώστες του Healthview, το ποίημα του Archibald Cochrane, (1909–1988) «Οι γιατροί είναι περιττοί», του σπουδαίου Σκωτσέζου γιατρού και διανοούμενου και συγγραφέα του βιβλίου «Αποδοτικότητα και Αποτελεσματικότητα», για την παγκόσμια μέρα ποίησης, που είναι σήμερα 21 Μαρτίου. Για το ποίημα μίλησε στο Healthview o κος Γιάννης Κυριόπουλος, καθηγητής και Διευθυντής του Τομέα Οικονομικών της Υγείας στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας. Συμπεριλαμβάνεται στη συλλογή ποιημάτων του Cochrane, που έχει μεταφράσει ο κος Κυριόπουλος για τις «Εκδόσεις Γαβριηλίδη» το 2008.
“Τις μισοσβησμένες φωτιές της φυλακής να παιχνιδίζουν με τη Μούσα
Και να χτίζουν ένα νέο κόσμο τολμηρό. Εκεί, εκεί δε θα υπάρξουν
Λιμός, πόλεμος ή άλλες θεομηνίες
Να διώξουν την Ειρήνη από τη Γη. Όχι! Εκεί ο άνθρωπος γυρίζει
Από τον ακόλαστο φονικό του συγγενή
Να δει κατάματα τους εχθρούς του, και Επιστήμη και Τέχνη
Με σύμμαχο την Εργασία, να πολεμάνε και να σκοτώνουν
Της ανάγκης τους φόβους, την αρρώστια και τις ρίζες της αρρώστιας,
Την αθλιότητα και βρώμα, και μοναξιά και πόνο,
Και τότε οι γιατροί ας αποσυρθούν από την κεντρική σκηνή και
Να μας οδηγήσουν στον αιώνα της πρόληψης.
Αλλά ο Θάνατος ήταν κοντά και η πείνα, και σπάνια τα όνειρα των φυλακισμένων.
Ο γιατρός στη Θεσσαλονίκη κάθισε κάτω και τράβηξε τα μαλλιά του.”
Για την ιστορία του συγκεκριμένου ποιήματος αλλά και για την προσωπικότητα του σπουδαίου Archibald Cochrane o κος Κυριόπουλος είπε στο Healthview:
“Οι Γιατροί Είναι Περιττοί” (Superfluous Doctors) γράφτηκε στη Θεσσαλονίκη, στο τέλος Ιουλίου του 1941, με αφορμή ενα επεισόδιο το οποίο διηγείται ο ίδιος ο Cochrane στην εισαγωγή του βιβλίου του “Effectiveness and Efficiency in Health Care”. Στο αίτημα του Cochrane ως αιχμαλώτου (πολέμου) γιατρού στο στατόπεδο συγκέντρωσης (στη Θεσσαλονίκη) προς τον υπεύθυνο Γερμανό γιατρό του στρατοπέδου για πρόσθετους γιατρούς, ο Γερμανός γιατρός του απάντησε με τη φράση: “Ärzte sind überflüssig”, δηλαδή οι γιατροί ειναι περιττοί, δεν χρεάζονται.
Ο Archibald Leman Cochrane (1909-1988), υπήρξε σπουδαίος γιατρός, εξαιρετικός ερευνητής και διακεκριμένος διανοητής, στον οποίο οφείλεται η “μετάπτωση” από τη περίοδο της “ιατρικής αυθεντίας” στην εποχή της “εμπειρικής δοκιμασίας” (δια της αρχής της μη διαψευσιμότητας) και κατά συνέπεια συνέβαλε στην “επιστημονικοποίηση” της κλινικής ιατρικής. Η μεγίστη συμβολή του Cochrane έγκειται στη εισαγωγή των κλινικών δοκιμασιών και την αξιολόγηση της (ιατρικής) αποτελεσματικότητας και της (οικονομικής) αποδοτικότητας. Ως συνέπεια αυτού του έργου θεωρείται η ιατρική φροντίδα η οποία βασίζεται σε τεκμήρια (evidence-based medical care).
Αξίζει να σημειωθεί οτι ο Cochrane πολέμησε ως εθελοντής στον εμφύλιο πόλεμο στην Ισπανία στο πλευρό των δημοκρατικών και στη συνέχεια στη Βόρεια Αφρική και στη Κρήτη όπου αιχμαλωτίστηκε απο τους Γερμανούς για να μεταφερθεί στη Θεσσαλονίκη και στη Γερμανία. Κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας του έγραψε μια σειρά ποιημάτων μεταξύ των οποίων περίοπτη θέση κατέχει το: “Οι Γιατροί Εϊναι Περιττοί”.
