Το ότι η καισαρική στη χώρα μας κάνει θραύση, είναι λίγο – πολύ γνωστό. Το ότι το ποσοστό των καισαρικών είναι σχεδόν στο 60% ίσως δεν είναι αρκετά γνωστό. Επίσης, λιγότερο γνωστό είναι ότι σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες υπάρχουν εθνικά πρωτόκολλα τοκετού. Προσοχή, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχουμε στη χώρα μας γενικές κατευθυντήριες οδηγίες, αλλά ότι ΔΕΝ έχουμε ένα σύστημα ολοκληρωμένο, υποχρεωτικό και εναρμονισμένο. Κι αυτό είναι που οδηγεί το 58%-60% των τοκετών στη χώρα μας να γίνονται με καισαρική τομή. «Εκκωφαντικό» ποσοστό, υπερδιπλάσιο από το 25,7% που είναι κατά μέσον όρο στις χώρες της Ευρώπης, σχεδόν τριπλάσιο από το ποσοστό των καισαρικών παγκοσμίως, (21,1%) και τετραπλάσιο από το «ιδανικό» 10–15% που προτείνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ).
Και το ερώτημα είναι, γιατί συμβαίνει αυτό στην χώρα μας; Γιατί προφανώς δεν είναι όλες αυτές οι καισαρικές, ιατρικά απαραίτητες όπως επισημάνθηκε και από ειδικούς επιστήμονες κατά την πρόσφατη εκδήλωση του Πανελλήνιου Συλλόγου Μαιών με αφορμή την παγκόσμια εβδομάδα θηλασμού!
Υπάρχουν βεβαίως οι συνήθεις εξηγήσεις όμως δε μπορούν να είναι ιδιαιτέρως πειστικές για να αιτιολογήσουν το ότι 3 στους 5 τοκετούς γίνονται με καισαρικές: Ποιες είναι αυτές οι εξηγήσεις; Παραθέτω ενδεικτικά:
- “Αμυντική ιατρική” (medical–legal risk / φόβος νομικών συνεπειών): Δηλαδή το ότι πολλοί μαιευτήρες δηλώνουν πως προτιμούν καισαρική για να μειώσουν τον κίνδυνο επιπλοκών. Κατανοητό μεν, αλλά μέχρι ενός σημείου.
- Έλλειψη κατάλληλης υποστήριξης για φυσιολογικό τοκετό: Εδώ αναδύεται ένα πραγματικό πρόβλημα με την έλλειψη αρκετών μαιών, και η ανεπαρκής εκπαίδευση. Μια ανάγκη που πρέπει να καλυφθεί.
- Υψηλή “επιδημιολογία” επαναλαμβανόμενων καισαρικών: Η πρώτη καισαρική, ειδικά αν είναι προγραμματισμένη, οδηγεί συχνά και στη δεύτερη ενώ σπάνια επιλέγεται ο κολπικός τοκετός κυρίως λόγω νοσοκομειακών πολιτικών, φόβων για επιπλοκές, ή επιλογής του γιατρού.
Επιπροσθέτως -και δεν νομίζω ότι …κομίζω γλαύκα ες Αθήνας- η ευκολία των καισαρικών, (προγραμματισμός, ρουτίνα) βολεύουν τους γιατρούς ενίοτε και τους γονείς.
Αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι η κουλτούρα σχετικά με τις γεννήσεις είναι κυρίως ιατροκεντρική. Τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο έχουν οι γιατροί και ακολουθεί το σύστημα υγείας που αφήνει θεσμικά κενά. Είναι όμως αυτό σωστό και επωφελές για τους γονείς, τα νεογέννητα και ακόμα και την πολιτεία;
Ρητορικό το ερώτημα όσο:
Δεν υπάρχει ενιαίο, επίσημο, υποχρεωτικό “National Guideline for Labor & Birth”που να εφαρμόζεται καθολικά σε όλα τα μαιευτήρια, δημόσια και ιδιωτικά.
Δεν εφαρμόζεται (συστηματικά!) ένα “audit system” (έλεγχος και τεκμηρίωση των ενδείξεων κάθε καισαρικής), όπως απαιτεί ο ΠΟΥ για χώρες με υψηλά ποσοστά.
Κάπως, κάτι και σύντομα, πρέπει να γίνει. Και είναι επίσης σημαντικό να ενισχυθεί ο ρόλος της μαίας και της υποστήριξης του φυσιολογικού τοκετού, παράλληλα με την επαρκή ενημέρωση των γυναικών. Τόσες καμπάνιες γίνονται στο χώρο της υγείας. Θα άξιζε και μία για τα οφέλη του φυσιολογικού τοκετού. Στο τέλος – τέλος οι γονείς πρέπει κυρίως να αποφασίζουν.
