Lifestyle Medicine Qs & As
Με τον Νικόλαο Θεοδωράκη
Q. Είναι μόνο για την απώλεια βάρους;
A. Όχι. Ο θεραπευτικός στόχος στην παχυσαρκία δεν είναι απλώς να μειωθεί ο αριθμός στη ζυγαριά, αλλά να βελτιωθεί η υγεία. Η σημαντική απώλεια υπερβάλλοντος σωματικού λίπους μπορεί να συνοδεύεται από βελτίωση παραμέτρων όπως:
- Ευαισθησία στην ινσουλίνη
- Ρύθμιση σακχάρου αίματος
- Αρτηριακή πίεση
- Λιπιδαιμικό προφίλ
- Περίμετρος μέσης
- Δείκτης άπνοιας-υπόπνοιας
- Μυοσκελετικά συμπτώματα
- Λιπώδης νόσος του ήπατος
- Λειτουργικότητα και ποιότητα ζωής
Σε συγκεκριμένες ομάδες ασθενών, ορισμένες από τις νεότερες θεραπείες διαθέτουν επίσης δεδομένα για κλινικά οφέλη πέρα από την απώλεια βάρους.
Q. Χάνεται μυϊκή μάζα μαζί με το λίπος;
A. Κατά την απώλεια σημαντικού σωματικού βάρους μπορεί να μειωθεί όχι μόνο η λιπώδης αλλά και η άλιπη μάζα. Αυτό δεν αποτελεί αποκλειστικό χαρακτηριστικό των ενέσιμων φαρμάκων, αλλά είναι σημαντικό ζήτημα σε κάθε μεγάλη απώλεια βάρους. Για αυτό η θεραπεία της παχυσαρκίας δεν πρέπει να στοχεύει απλώς σε «λιγότερα κιλά».
Η στρατηγική πρέπει να περιλαμβάνει, ανάλογα με τον ασθενή:
- επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης
- σωστά σχεδιασμένη διατροφή
- προπόνηση με αντιστάσεις
- παρακολούθηση της σύστασης σώματος όπου ενδείκνυται
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε ηλικιωμένους, άτομα με ήδη χαμηλή μυϊκή μάζα ή αυξημένο κίνδυνο σαρκοπενίας.
Q. Χρειάζεται να παίρνει κάποιος το φάρμακο για πάντα;
A. Η παχυσαρκία είναι χρόνια νόσος και σε πολλούς ασθενείς απαιτεί μακροχρόνια θεραπευτική στρατηγική. Η διάρκεια της θεραπείας εξατομικεύεται ανάλογα με:
- Την αποτελεσματικότητα
- την ανοχή
- Τις επιπλοκές της παχυσαρκίας
- Τον κίνδυνο επανάκτησης βάρους
- Τους θεραπευτικούς στόχους
- Τις προτιμήσεις του ασθενούς
- Το συνολικό όφελος και τους πιθανούς κινδύνους
Q. Τι συμβαίνει αν διακοπεί η θεραπεία;
A. Μετά τη διακοπή της φαρμακευτικής θεραπείας μπορεί να αυξηθεί ξανά η όρεξη και να υπάρξει επανάκτηση μέρους του χαμένου βάρους. Αυτό δεν σημαίνει ότι το φάρμακο «προκάλεσε εξάρτηση». Αντανακλά σε σημαντικό βαθμό τη χρόνια βιολογία της παχυσαρκίας και τους μηχανισμούς με τους οποίους ο οργανισμός αντιστέκεται στη διατήρηση σημαντικής απώλειας βάρους. Για αυτό η διατήρηση του αποτελέσματος πρέπει να αποτελεί μέρος του θεραπευτικού σχεδιασμού από την αρχή.
Q. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν χωρίς αλλαγές στον τρόπο ζωής;
A. Η φαρμακευτική θεραπεία μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, αλλά η βέλτιστη αντιμετώπιση της παχυσαρκίας δεν περιορίζεται σε μία ένεση. Η παράλληλη παρέμβαση στον τρόπο ζωής (άσκηση, διατροφή, ύπνος, διαχείριση stress) βοηθά όχι μόνο στην απώλεια βάρους αλλά κυρίως στη βελτίωση της συνολικής υγείας και στη διατήρηση του αποτελέσματος μακροπρόθεσμα.
Q. Χρειάζεται συγκεκριμένη διατροφή κατά τη θεραπεία;
A. Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη «δίαιτα GLP-1» που να είναι κατάλληλη για όλους. Η διατροφή πρέπει να εξατομικεύεται με βάση:
- Τις ενεργειακές ανάγκες
- Το αρχικό βάρος και τη σύσταση σώματος
- Τη μυϊκή μάζα
- Τα συνοδά νοσήματα
- Τη φυσική δραστηριότητα
- Τις διατροφικές προτιμήσεις
- Τις ανεπιθύμητες ενέργειες
- Τους θεραπευτικούς στόχους
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αποφυγή υπερβολικά περιοριστικής διατροφής όταν η όρεξη έχει ήδη μειωθεί σημαντικά από τη θεραπεία. Ο στόχος δεν είναι η μικρότερη δυνατή πρόσληψη τροφής, αλλά η αποτελεσματική απώλεια σωματικού λίπους με διατήρηση της μυϊκής μάζας και της επαρκούς πρόσληψης μικροθρεπτικών συστατικών.
Q. Χρειάζεται άσκηση;
A. Ναι. Η άσκηση δεν χρησιμοποιείται απλώς για να «κάψει θερμίδες». Η συστηματική άσκηση και ιδιαίτερα η προπόνηση με αντιστάσεις μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της μυϊκής μάζας, της δύναμης, της λειτουργικότητας και της καρδιομεταβολικής υγείας κατά τη διάρκεια της απώλειας βάρους. Για αυτό αποτελεί σημαντικό μέρος μιας ολοκληρωμένης θεραπευτικής στρατηγικής.
Q. Μπορούν να μειωθούν άλλα φάρμακα μετά την απώλεια βάρους;
A. Σε ορισμένους ασθενείς, η σημαντική απώλεια βάρους και η βελτίωση της μεταβολικής υγείας μπορεί να οδηγήσουν σε καλύτερη ρύθμιση της γλυκόζης, της αρτηριακής πίεσης ή άλλων παραγόντων κινδύνου. Αυτό μπορεί σε συγκεκριμένες περιπτώσεις να επιτρέψει την αναπροσαρμογή ή μείωση άλλων φαρμακευτικών αγωγών. Οποιαδήποτε αλλαγή πρέπει να γίνεται μόνο μετά από ιατρική αξιολόγηση και παρακολούθηση και όχι αυτόνομα από τον ασθενή.
Η θεραπεία της παχυσαρκίας δεν είναι μόνο η ένεση
Η φαρμακευτική θεραπεία αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό εργαλείο στη σύγχρονη αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, αλλά δεν αποτελεί ολόκληρη τη θεραπεία. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι γιατί υπάρχει παχυσαρκία, ποιες επιπλοκές έχει ήδη προκαλέσει και ποια θεραπευτική στρατηγία μπορεί να βελτιώσει συνολικά την υγεία του συγκεκριμένου ανθρώπου. Η ολοκληρωμένη αξιολόγηση επιτρέπει τον σχεδιασμό μιας εξατομικευμένης στρατηγικής που μπορεί να συνδυάζει φαρμακοθεραπεία, διατροφική παρέμβαση, άσκηση, βελτίωση του ύπνου και των υπόλοιπων παραγόντων του τρόπου ζωής, καθώς και συστηματική παρακολούθηση της μεταβολικής υγείας και της σύστασης σώματος.
Εδώ διαβάστε το πρώτο Qs & As αυτής της θεματικής.
Εδώ διαβάστε το δεύτερο Qs & As αυτής της θεματικής.
—
Νικόλαος Θεοδωράκης, M.D., Ph.D.(c), dipABLM, SCOPE
Επιστημονικός Διευθυντής “Giatros Nutrition”
Διπλωματούχος του American Board of Lifestyle Medicine (ABLM)
Πιστοποιημένος στην Αντιμετώπιση της Παχυσαρκίας (SCOPE) | World Obesity Federation (WOF)
