Lifestyle Medicine Qs & As
Με τον Νικόλαο Θεοδωράκη
Q. Αν ένα υπερεπεξεργασμένο τρόφιμο έχει λίγες θερμίδες, υψηλή πρωτεΐνη ή γράφει «χωρίς ζάχαρη», γίνεται αυτομάτως υγιεινό;
A. Όχι.
Ένα τρόφιμο δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε υγιεινό επειδή αναγράφει «high protein», «zero sugar», «fitness», «light» ή «vegan» στη συσκευασία.
Η διατροφική αξιολόγηση δεν πρέπει να περιορίζεται σε ένα μόνο θρεπτικό συστατικό ή σε έναν διαφημιστικό ισχυρισμό.
Το πρώτο ερώτημα πρέπει να είναι:
Τι πραγματικά τρώω;
Ένα ολόκληρο τρόφιμο ή ένα βιομηχανικό προϊόν που έχει ανασυντεθεί ώστε να μοιάζει με τρόφιμο;
Q. Πρέπει να μετράμε μόνο θερμίδες και μακροθρεπτικά;
A. Όχι.
Οι θερμίδες και τα μακροθρεπτικά συστατικά έχουν σημασία, αλλά δεν περιγράφουν ολόκληρη τη διατροφική αξία ενός τροφίμου.
Δύο δίαιτες μπορούν να έχουν παρόμοιες θερμίδες και μακροθρεπτικά συστατικά αλλά να αποτελούνται από εντελώς διαφορετικά τρόφιμα.
Η ανθρώπινη διατροφή δεν είναι μόνο μαθηματική εξίσωση πρωτεΐνης, υδατανθράκων και λίπους.
Η ποιότητα και η δομή του τροφίμου, οι φυτικές ίνες, τα μικροθρεπτικά συστατικά, η ενεργειακή πυκνότητα και ο βαθμός επεξεργασίας έχουν επίσης σημασία.
Q. Πρέπει λοιπόν να σταματήσουμε να καταναλώνουμε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα;
A. Ο πρακτικός στόχος πρέπει να είναι η ελαχιστοποίησή τους και όχι η αναζήτηση τρόπων ώστε να αποτελούν καθημερινό βασικό κομμάτι της διατροφής.
Δεν χρειάζεται να δημιουργηθεί φόβος γύρω από ένα μεμονωμένο τρόφιμο ή μια περιστασιακή κατανάλωση.
Υπάρχει όμως τεράστια διαφορά ανάμεσα στο «έφαγα περιστασιακά ένα γλυκό» και στο να προέρχεται μεγάλο μέρος της καθημερινής διατροφής από συσκευασμένα snacks, αναψυκτικά, μπάρες, έτοιμα γεύματα και άλλα UPFs.
Το πρώτο είναι μια επιλογή μέσα σε ένα κατά τα άλλα υγιεινό διατροφικό πρότυπο.
Το δεύτερο είναι το διατροφικό πρότυπο.
Q. Τι σημαίνει στην πράξη «πραγματικό φαγητό»;
A. Σημαίνει ότι όταν κοιτάζουμε το πιάτο μας μπορούμε ακόμη να αναγνωρίσουμε τα τρόφιμα από τα οποία αποτελείται.
- Λαχανικά
- Φρούτα
- Όσπρια
- Πατάτες
- Ρύζι και δημητριακά ολικής άλεσης
- Ξηροί καρποί και σπόροι
- Ελαιόλαδο
- Αυγά
- Ψάρια και θαλασσινά
- Κρέας σε κατάλληλες ποσότητες
- Γάλα και παραδοσιακά γαλακτοκομικά προϊόντα.
Τρόφιμα και όχι προϊόντα.
Αυτά πρέπει να αποτελούν τη βάση της καθημερινής διατροφής.
Q. Ποιο είναι το βασικό μήνυμα;
A. Για δεκαετίες μάθαμε να κοιτάζουμε τη διατροφή μέσα από αριθμούς: θερμίδες, γραμμάρια λίπους, υδατάνθρακες, πρωτεΐνη.
Χρειάζεται να ξανακοιτάξουμε και κάτι πολύ πιο βασικό:
Τρώμε πραγματικό φαγητό;
Η σύγχρονη βιομηχανία τροφίμων μπορεί να δημιουργήσει προϊόντα με εντυπωσιακά διατροφικά claims, εξαιρετική γεύση και τεράστια ευκολία κατανάλωσης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποτελούν τη βάση της ανθρώπινης διατροφής.
Η βάση πρέπει να είναι ξεκάθαρη:
Φάτε πραγματικό φαγητό. Επιλέξτε κυρίως ολόκληρα ή ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα. Μαγειρέψτε περισσότερο. Περιορίστε δραστικά τα υπερεπεξεργασμένα προϊόντα.
Δεν χρειαζόμαστε περισσότερα προϊόντα που προσπαθούν να μιμηθούν το φαγητό.
Χρειαζόμαστε περισσότερο από «πραγματικό φαγητό».
Εδώ διαβάστε το πρώτο Qs & As αυτής της θεματικής.
Εδώ διαβάστε το δεύτερο Qs & As αυτής της θεματικής.
—
Νικόλαος Θεοδωράκης, M.D., Ph.D.(c), dipABLM, SCOPE
Επιστημονικός Διευθυντής “Giatros Nutrition” | Διπλωματούχος του American Board of Lifestyle Medicine (ABLM) | Πιστοποιημένος στην Αντιμετώπιση της Παχυσαρκίας (SCOPE) | World Obesity Federation (WOF)
